Yargıtay’a göre, maddenin ele geçirildiği yer, bulunuş şekli, miktarı ve paket sayısı da göz önünde bulundurulmak kaydıyla uyuşturucu suçunda parmak izi yeterli delil sayılır.
Uyuşturucu madde ticareti yapma suçu nedeniyle yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda en sık karşılaşılan delillerden biri parmak izi incelemesidir. Kolluk birimleri tarafından ele geçirilen uyuşturucu maddeler, ambalajlar, poşetler, hassas teraziler veya suçta kullanıldığı iddia edilen araçlar üzerinde bulunan parmak izleri, çoğu zaman dosyanın en önemli delilleri arasında yer almaktadır.
Öte yandan Yargıtay’ın bazı durumlarda maddenin sarılı olduğu kâğıt veya poşetten elde edilen parmak izinin uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu işlendiğine dair kuşku sınırlarını aşan her türlü şüpheden uzak kesin ve yeterli nitelikte delil bulunmadığından bahisle beraat kararları vermekte olduğu da görülmektedir.
Ceza Yargılamasında Delil Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?
Ceza muhakemesinde temel ilke, suçun sanık tarafından işlendiğinin her türlü şüpheden uzak ve kesin şekilde ispat edilmesidir.
Bir kişinin mahkûm edilebilmesi için;
- Delillerin hukuka uygun elde edilmiş olması,
- Deliller arasında çelişki bulunmaması,
- Suçun sanık tarafından işlendiğinin kesin olarak ortaya konulması gerekmektedir.
Bu nedenle uyuşturucu suçlarında bulunan bir parmak izi, her durumda otomatik olarak mahkûmiyet sonucunu doğurmaz.
Mahkemeler;
- Parmak izinin bulunduğu yer,
- Uyuşturucunun miktarı,
- Paket sayısı,
- Ele geçiriliş şekli,
- Sanığın olayla bağlantısı,
- Diğer deliller, birlikte değerlendirerek karar vermektedir.
Yargıtay’a Göre Parmak İzinin Yeterli Görülmediği Durumlar
Yargıtay’ın birçok kararında yalnızca tek bir parmak izi bulunmasının mahkûmiyet için yeterli olmadığı vurgulanmıştır.
Özellikle;
- Sanığın üzerinde uyuşturucu ele geçirilmemesi,
- Uyuşturucu ile bağlantısını gösteren başka delilin bulunmaması,
- Parmak izinin ne zaman ve nasıl oluştuğunun belirlenememesi, hâllerinde mahkûmiyet kararı verilmesi hukuka aykırı kabul edilmektedir.
Yargıtay’a göre, uyuşturucu paketinin dış yüzeyinde bulunan tek bir parmak izi her zaman uyuşturucu ticareti yapıldığını göstermemektedir.
Çünkü parmak izinin farklı bir zamanda veya farklı bir nedenle oluşmuş olma ihtimali de bulunmaktadır.
Bu nedenle yalnızca parmak izi tespit edilmiş olması, suçun işlendiğinin kesin kanıtı olarak kabul edilmemektedir.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/8584sayılı kararı, Olayın diğer sanığı …’ın polis memurlarına teslim ettiği 21 adet beyaz kağıt parçası ile sarılı uyuşturucu madde paketlerinden birisi üzerinden elde edilen 1 adet parmak izinin sanığın sol el yüzük parmağı ile aynı olduğunun belirlendiği olayda; kendisinde herhangi bir uyuşturucu ya da uyarıcı madde ele geçmeyen sanığın üzerine atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu işlediğine dair kuşku sınırlarını aşan her türlü şüpheden uzak kesin ve yeterli nitelikte delil bulunmadığı, diğer sanıkla kardeş olan sanığın, suça konu uyuşturucu madde paketlerinden birisinin dış yüzeyi üzerinden elde edilen bir adet parmak izinin olayın gelişimine göre tek başına mahkûmiyet için yeterli olmadığı gözetilmeden, sanığın atılı suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi yasaya aykırıdır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/5156sayılı kararı, Kendisinde herhangi bir uyuşturucu ya da uyarıcı madde ele geçmeyen sanığın savunmasının aksine, infaz kurumunda ele geçirilen uyuşturucu madde ile ilgisi olduğuna ilişkin, ele geçen 4 paket esrarın içinde bulunduğu kağıt parçasının dış yüzeyinde nerede ve nasıl oluştuğu belirlenemeyen sanığa ait bir tek parmak izi dışında, kuşkuyu aşan yeterli ve kesin delil bulunmadığı gözetilmeden, sanık hakkında beraat yerine mahkûmiyet hükmü kurulması yasaya aykırıdır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/4792sayılı kararı, Olay yerinde görülmeyen ve sonradan içerisinden uyuşturucu madde ele geçen aracın sağ ön kapısında parmak izi tespit edilen, kendisinde herhangi bir uyuşturucu madde ele geçmeyen sanığın savunmasının aksine ve üzerine atılı suçu işlediğine dair her türlü kuşkuyu aşan, yeterli ve kesin delil bulunmadığı gözetilmeden, beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi yasaya aykırıdır.
Parmak İzinin Mahkûmiyete Esas Alındığı Durumlar
Buna karşılık bazı dosyalarda parmak izi diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde mahkûmiyet için yeterli kabul edilmektedir.
Örneğin;
- Çok sayıda uyuşturucu paketinde sanığa ait parmak izi bulunması,
- Paketleme malzemeleri üzerinde parmak izi tespit edilmesi,
- Hassas terazi veya satışa hazırlama araçlarında parmak izi çıkması,
- Sanığın uyuşturucu ticareti faaliyetini gösteren başka delillerin de bulunması, durumlarında Yargıtay mahkûmiyet kararlarını hukuka uygun görmektedir.
Özellikle ticari amaçla hazırlanmış çok sayıdaki paket üzerinde parmak izi bulunması, sanığın uyuşturucu maddeyle tesadüfi temasının ötesinde bir ilişki içinde olduğunu gösterebilmektedir.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/11710sayılı kararına göre, haklarında uyuşturucu madde alıp Mersin’e getirecekleri yönünde yapılan ihbar üzerine ….. plakalı aracın kontrol noktasına yaklaştığı ve aracın durdurulmak istendiği esnada alınan parmak izi raporunda araç sol ön kapı cam dış yüzeyinde sanıklara ait parmak izinin tespit edildiği böylece sanıkların suça konu eylemde TCK’nın 188/5. maddesi uyarınca üç veya daha fazla kişi ile “aynı yönde fiili birlikte gerçekleştiren” konumunda iştirak ettikleri anlaşıldığı halde, sanıkların uyuşturucu madde ticareti yapma suçunda mahkûmiyetleri yerine beraatlerine karar verilmesi yasaya aykırıdır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/8635sayılı kararına göre, sanığın uyuşturucu maddelerin konulduğu çok sayıda kağıt parçası ile uyuşturucu paketlemede kullanılan tel zımba üzerinde parmak izinin çıkması, temyiz dışı sanık …’ın alınan kolluk ifadesinde üzerinde ele geçen uyuşturucu maddeyi sanık O…’dan aldığını ve O….’nun polisleri görünce kaçtığını söylemesi ve tüm dosya kapsamına göre; sanığın üzerine atılı uyuşturucu madde ticareti suçunu işlediği anlaşılmasına rağmen mahkûmiyeti yerine beraatine karar verilmesi yasaya aykırıdır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2020/4464sayılı kararı, Sanıkta ele geçen uyuşturucu maddelerin içinde bulunduğu siyah poşet dış yüzeyinden bir adet ve bu poşet üzerinde bulunan koli bandından iki adet olmak üzere sanığa ait üç adet parmak izinin tespit edilmesi karşısında sanığın atılı suçtan mahkûmiyeti yerine beraatine karar verilmesi yasaya aykırıdır.
Uyuşturucu Maddelerde Parmak İzi Araştırması Yapılması Zorunlu Mudur?
Yargıtay kararlarında dikkat çeken bir diğer husus ise eksik inceleme nedeniyle bozulan dosyalardır.
Sanık uyuşturucu maddelerin kendisine ait olmadığını savunuyorsa;
- Ambalajlar,
- Poşetler,
- Hassas teraziler,
- Paketleme malzemeleri,
- Suçta kullanıldığı iddia edilen araçlar, üzerinde parmak izi araştırması yapılması gerekmektedir.
Mahkemelerin bu incelemeleri yaptırmadan hüküm kurması birçok dosyada bozma nedeni sayılmaktadır.
Dolayısıyla parmak izi incelemesi yalnızca suçun ispatı bakımından değil, aynı zamanda sanığın lehine delil elde edilmesi bakımından da büyük önem taşımaktadır
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/12325 sayılı kararında, sanığın savunmalarında, arama yapılan evde ele geçen uyuşturucu maddelerin kendisine ait olmadığını ve uyuşturucu madde satmadığını beyan etmesi karşısında; sanığın parmak izi örneğinin alınıp, adli emanette bulunan “ambalajlar ve hassas terazi” üzerinde parmak izi bulunup bulunmadığının araştırılması, herhangi bir iz bulunması durumunda bu izlerin sanığa ait olup olmadığının belirlenmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu veya uzman bir kurum ya da kuruluşa inceleme yaptırılması gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/11446sayılı kararına göre, tespit edilen 2 adet parmak izinin sanığın parmak izlerine benzemediğinin tespit edildiği olayda, sanığın parmak izi örneklerinin alınıp uyuşturucu maddelerin paketlenmesinde kullanılan siyah naylon poşet üzerinden elde edilen izler ile karşılaştırılması yapılarak, söz konusu parmak izlerinin sanığa ait olup olmadığı konusunda Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi veya uzman bir kurum ya da kuruluştan rapor alınması, daha sonra tüm delillerin tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ile hüküm kurulması yasaya aykırıdır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/11118sayılı kararına göre, Sanığın savunmalarında, ele geçen uyuşturucu maddelerin kendisine ait olmadığını beyan ettiği anlaşılmakla; sanığın parmak izi örneğinin alınıp, adli emanettte bulunan “tüm ambalajlar ve mixed fruit drops ibareli kapaklı metal kutu” ile “1 adet hassas terazi” üzerinde parmak izi bulunup bulunmadığının araştırılması, herhangi bir iz bulunması durumunda bu izlerin sanığa ait olup olmadığının belirlenmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu veya uzman bir kurum ya da kuruluşa inceleme yaptırılmasından sonra sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması yasaya aykırıdır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/9775 sayılı kararına göre, ele geçen uyuşturucu maddelerin içinde bulunduğu materyaller hakkında parmak izi araştırması yapılıp yapılmadığı hususunun araştırılarak, parmak izi araştırması yapılmadığının tespiti halinde ele geçen maddeler üzerinde sanığın parmak izinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması yasaya aykırıdır.
AFİS Kayıtları Tek Başına Yeterli Midir?
Uygulamada zaman zaman parmak izi eşleştirmeleri AFİS sistemi üzerinden yapılmaktadır.
Ancak Yargıtay bazı kararlarında yalnızca AFİS kayıtlarına dayanılmasını yeterli görmemiştir.
Sanığın suçlamayı kabul etmemesi hâlinde;
- Yeniden parmak izi alınması,
- Uzman kurumlar tarafından karşılaştırma yapılması,
- Gerekirse Adli Tıp Kurumu incelemesi yaptırılması, gerektiği belirtilmektedir.
Bu nedenle teknik incelemelerin eksiksiz yapılması, adil yargılama hakkının bir gereğidir.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2021/11091 sayılı kararına göre, … Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme ve Kimlik Tespit Şube Müdürlüğü tarafından parmak izlerinin AFİS veri tabanında yapılan sorgulaması neticesinde; materyaller üzerindeki 14 adet parmak izinin sanığın sağ baş parmak ve yüzük parmağı ile aynı olduğunun tespit edildiği, ancak sanığın aşamalardaki savunmasında ele geçen uyuşturucu maddeler ile ilgisi olmadığını beyan etmesi ve materyallerin de imha edilmiş olduğunun anlaşılması karşısında;
Sanığın yeniden parmak izi örnekleri alınıp, bu parmak izlerinin … Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme ve Kimlik Tespit Şube Müdürlüğü AFİS sisteminde kayıtlı olan parmak izleriyle karşılaştırmasının yapılarak ek rapor alınması, daha sonra tüm delillerin tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken önceki uzmanlık raporuna itibar edilerek hüküm kurulması
Sadece Parmak İzi Delil Sayılır mı?
Yargıtay kararlarından da anlaşılacağı üzere, uyuşturucu suçunda sadece parmak izi delil sayılmakla birlikte dosyada sanığın bu suçu işlediğine dair somut başka delillerin bulunmaması durumunda ilk derece mahkemelerinin verdikleri ceza kararlarının bozulduğu görülmektedir.
Parmak izinin yeterli delil olup olmayacağı noktasında, uyuşturucu maddelerin ele geçirildiği yer, bulunuş şekli, miktarı ve paket sayısı, sanığın savunması gibi bir çok kriterin göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Sanık ele geçirilen uyuşturucu madde üzerindeki parmak izini makul bir şekilde açıklayabiliyor ve bu durum delillerle destekleniyorsa sadece parmak izini uyuşturucu suçu açısından yeterli kabul etmek mümkün değildir.
Uyuşturucu Avukatı Ağır Ceza Davalarında Neden Önemlidir?
Uyuşturucu suçunda parmak izi yeterli delil sayılır mı, sayılmaz mı? Bu soruya verilecek yanıtın, ne denli önemli olduğu şüphe götürmez bir gerçektir. Zira Yargıtay kararları incelendiğinde uyuşturucu suçlarında bazı durumlarda faili beraat veya mahkûmiyete götüren parmak izi konusunda çok ince bir ayrımın bulunduğu görülmektedir.
Bu nedenle, uyuşturucu üzerinde parmak izi bulunan, ancak uyuşturucu ticareti ile ilgisi olmayan bir kişinin bu hususu, adli makamlar önünde doğru bir şekilde ortaya koyması gerekmektedir. Uyuşturucu ticareti suçunun niteliği itibariyle ağır cezalık suçlardan olması ve yüksek hürriyeti bağlayıcı yaptırımlar ile cezalandırıldığı göz önüne alındığında tecrübeli ağır ceza avukatı ile birlikte çalışılması ve sürecin tüm aşamalarında birlikte hareket edilmesi suçlamaya ile muhatap olan kişi açısından büyük öneme sahiptir.
Bu itibarla, uyuşturucu suçlarında, emniyet ve jandarma gibi kolluk makamlarından, Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülen soruşturma aşamasına ve yine tüm yargılama sürecine kadar olan safhalarda, şüpheli ya da sanık yönünden, tecrübeli ağır ceza avukatının hukuki desteği önem taşımaktadır.
Uyuşturucu suçları ve özelinde “Uyuşturucu Suçunda Parmak İzi Yeterli Delil Sayılır Mı” ve “Uyuşturucu Parmak İzi Beraat Kararları” ile ilgili her türlü hukuki probleminizde Uyuşturucu Avukatı Harun Karadağ ile iletişime geçebilirsiniz.
