Ceza Kanununa göre, adam öldürmeye azmettirme cezası kasten adam öldürme suçu ile aynıdır. Nitekim Türk Ceza Kanununun azmettirme başlıklı 38. maddesine göre, “Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır.”
Adam öldürmeye azmettirme, bir kişinin başka bir kişiyi öldürme konusunda etkileyerek suç işlemeye karar vermesine neden olmasıdır. Türk Ceza Kanunu’nda azmettirme, suça iştirak türlerinden biri olarak düzenlenmiş olup, fail üzerinde suç işleme kararını oluşturan kişinin de ağır şekilde cezalandırılması öngörülmüştür.
Özellikle kasten öldürme suçlarında azmettirme iddiası, soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde büyük önem taşımaktadır. Çünkü çoğu olayda öldürme fiilini gerçekleştiren kişi ile arka planda planlama yapan veya suçu yönlendiren kişi farklı olabilmektedir. Bu nedenle mahkemeler, öldürme kararının kim tarafından oluşturulduğunu ve fail üzerinde nasıl bir etki yaratıldığını ayrıntılı şekilde araştırmaktadır.
Cinayete Azmettirme Kaç Yıldır? – Azmettiren Ne Kadar Ceza Alır?
Türk Ceza Kanunu’nun 38. maddesine göre bir kişiyi suç işlemeye yönlendiren kişi, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır. Bu nedenle adam öldürmeye azmettirme cezası ile kasten adam öldürme suçunun cezası aynıdır.
Bir kimsenin başka bir kişiyi öldürmeye karar vermesine neden olan kişi, öldürme fiilini bizzat gerçekleştirmemiş olsa bile, suçun faili gibi sorumlu tutulur. Kanun koyucu, suçun işlenmesine sebep olan iradeyi ortaya koyan kişinin de aynı derecede kusurlu olduğunu kabul etmektedir.
Bu nedenle uygulamada “öldürme emrini veren”, “öldürme planını yapan” veya “öldürme kararını oluşturan” kişiler hakkında da doğrudan adam öldürmeye azmettirme suçundan dava açılabilmektedir.
Adam Öldürmeye Azmettiren Kişi Kaç Yıl Ceza Alır?
Kasten öldürme suçunun temel şekli Türk Ceza Kanunu’nun 81. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre bir insanı kasten öldüren kişi müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
Öldürme suçunun başka bir kişinin yönlendirmesi sonucunda işlendiğinin tespit edilmesi halinde, azmettiren kişi de aynı şekilde müebbet hapis cezası alır.
Dolayısıyla:
Fiili işleyen fail ile azmettiren arasında ceza bakımından kural olarak fark bulunmaz.
Öldürme suçunu işleyen kişi müebbet hapis cezası alır.
Adam öldürmeye azmettiren kişi de müebbet hapis cezası alır.
Nitelikli Hallerde Adam Öldürmeye Azmettirme Cezası
Bazı durumlarda kasten öldürme suçu daha ağır yaptırıma bağlanmıştır. Türk Ceza Kanunu’nun 82. maddesinde düzenlenen nitelikli hallerin bulunması halinde ceza ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına dönüşmektedir.
Örneğin;
- Tasarlayarak öldürme,
- Kadına karşı kasten öldürme,
- Boşandığı eşe karşı öldürme,
- Çocuğa karşı öldürme,
- Canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme,
gibi durumlarda hem öldürme fiilini gerçekleştiren kişi hem de azmettiren ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile karşı karşıya kalacaktır.
Bu nedenle kasten öldürmeye azmettirme suçlarında olayın hangi şartlar altında gerçekleştiğinin doğru şekilde tespit edilmesi son derece önemlidir.
Adam Öldürmeye Teşebbüste Azmettirenin Sorumluluğu
Her azmettirme eylemi ölüm sonucuyla tamamlanmayabilir. Bazı olaylarda fail öldürme kastıyla hareket etmesine rağmen çeşitli nedenlerle sonucu gerçekleştiremez.
Bu durumda öldürme suçu teşebbüs aşamasında kalmış olur.
Eğer fail, başka bir kişinin etkisiyle harekete geçmişse azmettiren kişi de öldürmeye teşebbüs suçundan sorumlu tutulur. Azmettirenin hukuki durumu, işlenen suçun ulaştığı aşamaya göre belirlenir.
Adam Öldürmeye Azmettirme Cezası Verilebilmesi İçin Şartlar Nelerdir?
Her öldürme olayında azmettirmeden söz etmek mümkün değildir. Bir kişinin adam öldürmeye azmettiren olarak cezalandırılabilmesi için belirli şartların bulunması gerekir.
1. Failde Önceden Verilmiş Kesin Bir Öldürme Kararı Bulunmamalıdır
Azmettirme suçunun en önemli unsuru budur.
Eğer öldürme fiilini gerçekleştiren kişi zaten suç işleme kararını önceden vermişse ve kendi iradesiyle hareket ediyorsa, sonradan yapılan konuşmalar veya destekleyici davranışlar azmettirme olarak kabul edilmeyebilir.
Çünkü bu durumda suç işleme kararı zaten failin zihninde oluşmuştur.
Azmettirme için gerekli olan husus, suç işleme fikrinin başka bir kişi tarafından oluşturulması veya mevcut tereddüdün kesin bir karara dönüştürülmesidir.
2. Azmettiren Kişi Faili Suç İşlemeye Yönlendirmelidir
Azmettirme suçundan söz edilebilmesi için fail üzerinde etkili bir yönlendirme bulunmalıdır.
Bu yönlendirme;
- Sözlü telkin,
- Tehdit,
- Menfaat vaadi,
- Psikolojik baskı,
- Sürekli teşvik,
şeklinde ortaya çıkabilir.
Önemli olan husus, failin öldürme kararını bu etki sonucunda vermesidir.
3. İşlenen Suç ile Azmettirme Arasında Bağlantı Bulunmalıdır
Mahkeme tarafından, azmettiren kişinin davranışları ile öldürme eylemi arasında nedensellik bağı kurulmalıdır.
Sadece şüphe veya varsayım üzerine azmettirme suçundan mahkûmiyet kararı verilemez. Dosyada yer alan delillerin, failin öldürme kararını azmettiren kişinin etkisiyle aldığını açık şekilde göstermesi gerekir.
Adam Öldürmeye Azmettirme Nasıl İspatlanır?
Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri azmettirme olgusunun nasıl ispatlanacağıdır.
Çünkü azmettirme çoğu zaman kapalı kapılar ardında gerçekleşir ve doğrudan delil elde edilmesi her zaman mümkün olmayabilir.
Mahkemeler değerlendirme yaparken;
- Telefon görüşmeleri,
- Mesaj kayıtları,
- Tanık anlatımları,
- Olay öncesi ve sonrası davranışlar,
- Taraflar arasındaki husumet,
- Para ilişkileri,
- Planlama faaliyetleri,
gibi tüm delilleri birlikte değerlendirir.
Özellikle öldürme eyleminden önce yapılan görüşmeler ve organizasyon faaliyetleri, azmettirme suçunun ortaya konulmasında önemli rol oynayabilmektedir.
Kasten Öldürme Suçlarında Ağır Ceza Avukatı Neden Önemlidir
Adam öldürmeye azmettirme suçunda verilebilecek cezaların ağırlığı dikkate alındığında, soruşturmanın ilk aşamasından itibaren profesyonel hukuki destek alınması büyük önem taşımaktadır.
Azmettirme iddiasının bulunduğu dosyalarda;
- Delillerin hukuka uygun toplanıp toplanmadığı,
- Telefon kayıtlarının değerlendirilmesi,
- Tanık beyanlarının güvenilirliği,
- HTS ve iletişim verileri,
- Teşebbüs, iştirak ve azmettirme ayrımları titizlikle incelenmelidir.
Özellikle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ihtimalinin bulunduğu dosyalarda yapılacak savunmanın kapsamı ve stratejisi, davanın sonucunu doğrudan etkileyebilmektedir.
Bu itibarla, kasten öldürme suçlarında, emniyet ve jandarma gibi kolluk makamlarından, Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülen soruşturma aşamasına ve yine üst yargı makamları da dâhil olmak üzere tüm yargılama sürecine kadar olan aşamalarda, gerek şüpheli ve sanık, gerekse mağdur yönünden bu kişilerin yasal haklarının tecrübeli bir ağır ceza avukatı olarak savunulması önem taşımaktadır.
Adam Öldürmeye Azmettirme Cezası Yargıtay Kararları
Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 2018/1354 sayılı kararı, sanıklar …,…, … ve…’ın …ilçesi … mevkiinde bulunan zilyetliği …, … ve… isimli şahıslara ait olan 80.000 metrekare araziyi satın almak üzere anlaştıkları, bu araziyi sanık …’na 200 milyon TL’ye satılmış gibi gösteren bir belge düzenledikleri, sanık …’nun orman ve hazine ile ilgili sorunu halletmek için gerekli davaları açıp işi çözdükten sonra taşınmazın yarısını zilyetliği olan şahıslara kayıt ettirip diğer yarısını da kendi aralarında paylaşımı konusunda anlaştıkları, söz konusu arazinin bir kısmında müşteki sanık …’nin hak iddia etmesi üzerine sanıklardan …’ın …ilçesine gittiği, bu konuda görüşürken … ile mağdur … arasında kavga çıktığı, kavga sonucunda sanık …’in sanık …’yi bacağından bıçakladığı, …’ın bu olaydan sonra…’a döndüğü ve diğer sanıklara olayı anlattığı, …’in arazideki haklarını savunacağını söylediği, bunun üzerine sanıklardan …, …, … ve…’un kendi aralarında konuşup …’ye bir ders ve ceza vermek, gerekirse …’yi öldürmek konusunda anlaştıkları ve bu yönde aralarında karar aldıkları, arazi işinde sanık …’in daha önce aktif olarak rol alması nedeniyle ortaya çıkan bu sorunu çözmesi için anılan sanıklarca sanık …’in görevlendirildiği, bu karar doğrultusunda sanık …’ın haklarında verilen hükümler kesinleşen sanıklar…, …,… ve olayda ölen sanık …’le birlikte … ilçesine gittikleri, yolda araba içerisinde sanık …’in mağdur …’e yönelik eylem karşılığında sanık … …’dan 100.000 TL alacaklarından bahsettiği, sanıkların … ilçesine varıp mağdur …’in bulunduğu yeri tespit ederek silahlarıyla ateş ederek onu nitelikli şekilde öldürmeye teşebbüs ettikleri olayda; Sanık … …’un eylemi gerçekleştiren sanıkları mağdur …’i tasarlayarak öldürmeye teşebbüs suçuna azmettirdiği hususu, tüm dosya kapsamı itibariyle sübut bulduğundan, sanığın cezalandırılması yerine yasal ve yeterli olmayan gerekçeyle yazılı şekilde beraatine karar verilmesi yasaya aykırıdır.
Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 2019/5225 sayılı kararı, sanık …’ın olaydan üç gün önce maktul ve katılanı öldürmek amacıyla D…. ilçesine gelerek, maktul ve ailesinin bulunduğu yer olan tatil mekanını tanık R….’e sorarak öğrendiği, söz konusu işletmenin yerini tespit ettikten sonra yine tanık R….’e ait cep telefonundan aynı gün sanık …’i arayıp telefon görüşmesi yaptığı, …/… olay gününe kadar bir pansiyonda konaklayarak eylem için hazırlık maksadıyla keşif yaptığı, kaldığı pansiyonda kendisini … ismiyle tanıttığı, olay günü gece saat: 01:20 sıralarında olay yerine gidip öncesinde gizlenerek maktul ve katılanı gözetlediği, sokağın tenhalaşmasını fırsat bilerek maktul … ve ailesinin bulunduğu masaya doğru ateş etmek suretiyle maktul …’ı tasarlayarak öldürme ve katılan …’i tasarlayarak öldürmeye teşebbüs suçlarını işlediği, sanık …’ın maktul ve katılan ile arasında husumet olduğuna dair savunmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve katılan … tarafından doğrulanmadığı, sanık …’ın olay nedeniyle göz altına alındıktan sonra ifade verip serbest kalması sonrası sanık … ile buluştukları, tanık …’ın kollukça alınan ifadesinde 27/07/2015 günü saat: 16.00 sularında olay yerine yakın bir yerde markasını ve plakasını bildirdiği bir araç içerisinde iki şahsın beklediğini, bu şahısların olayın meydana geldiği yer olan “Saklı Bahçe” isimli yeri gözetlediklerini beyan ettiği ve bu kişilerden birisinin … olduğunu teşhis ettiği, yapılan araştırma sonucunda tanığın beyanında geçen marka ve belirtilen plakanın bir harfi farklı olan plakaya sahip aracın sanık …’ın kardeşi olan … üzerine kayıtlı olduğunun anlaşıldığı, olaydan bir süre önce 02.11.2014 tarihinde sanık …’ın kardeşi olan …’in, katılan …’i bıçaklayarak öldürmeye teşebbüs ettiği, bu olay nedeniyle …’in tutuklandığı, katılan …’in kolluk tarafından alınan ifadesinde, H…. hakkında şikayetinden vazgeçmesi hususunda sanık … tarafından telefonla ve gıyabında tehdit edildiğini, olay günü de …’in annesinin arayarak bu durumdan S….’ın rahatsız olduğunu, bu işin kötü bir sonuca varacağını söylediğini beyan ettiği, tüm bu hususlar nazara alındığında sanık …’ın katılan … ile aralarındaki husumet de dikkate alınarak, sanık …’ı tasarlayarak adam öldürme ve tasarlayarak kasten adam öldürmeye teşebbüs suçlarına azmettirdiğinin anlaşılması karşısında; sanığın sübut bulan suçlardan mahkumiyeti yerine delillerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek beraatine karar verilmesi yasaya aykırıdır.
Sonuç
Adam öldürmeye azmettirme cezası, Türk Ceza Kanunu’nda en ağır yaptırımlardan biriyle karşılanan suçlar arasında yer almaktadır. Bir kişiyi öldürmeye yönlendiren, suç işleme kararını oluşturan veya bu kararı güçlendiren kişi, çoğu durumda öldürme fiilini gerçekleştiren fail ile aynı cezai sorumluluğa sahip olur.
Bu nedenle kasten öldürmeye azmettirme iddiasının bulunduğu dosyalarda, delillerin ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi ve olayın tüm yönleriyle incelenmesi gerekir. Hem mağdur yakınlarının adalet beklentisinin karşılanması hem de haksız mahkûmiyetlerin önlenmesi açısından azmettirme olgusunun doğru tespit edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Adam Öldürme Suçu ve Adam Öldürmeye Azmettirme Cezası ile ilgili konularda Ağır Ceza Avukatı Harun Karadağ ile iletişime geçebilirsiniz.
