Uyuşturucunun Zulada Bulunması Ne Demektir?
Uyuşturucu suçlarında en sık karşılaşılan kavramlardan biri “uyuşturucu zula”dır. Uygulamada zula; uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kolluk kuvvetleri tarafından kolayca tespit edilmesini engellemek amacıyla araçlarda, evlerde, işyerlerinde veya çeşitli eşyalarda oluşturulan gizli bölmeleri ifade eder.
Özellikle uyuşturucu madde ticareti suçlarında, araç içerisine sonradan yapılan gizli bölmeler, çift tabanlar, kapı içleri, torpido arkaları, koltuk altları veya yakıt deposu içerisine yerleştirilen düzenekler sıkça karşımıza çıkmaktadır.
Uyuşturucu zulası tek başına bir suç oluşturmasa da, soruşturma ve kovuşturma aşamasında kişinin uyuşturucu maddeyi bildiği, taşıdığı veya ticaretini yaptığı yönünde önemli bir delil olarak değerlendirilebilir.
Bu nedenle uyuşturucu zulası bulunan araç veya mekânlarla ilgili dosyalar, uyuşturucu madde kullanma suçundan çok daha ağır yaptırımlar öngören uyuşturucu madde ticareti suçları kapsamında değerlendirilebilmektedir.
Zula Bulunması Uyuşturucu Ticareti Suçunu Gösterir mi?
Uygulamada en çok sorulan sorulardan biri, araçta veya evde zula bulunmasının doğrudan uyuşturucu ticareti suçunu ispat edip etmediğidir.
Ceza hukukunda hiçbir delil tek başına kesin suçluluk anlamına gelmez. Ancak Yargıtay kararları incelendiğinde, uyuşturucu maddenin özel olarak hazırlanmış bir zula içerisinde ele geçirilmesinin, ticaret suçuna ilişkin önemli bir belirti olarak kabul edildiği görülmektedir.
Özellikle;
- Uyuşturucu miktarının fazla olması,
- Hassas terazi bulunması,
- Paketleme materyallerinin ele geçirilmesi,
- Birden fazla kişiyle irtibat tespiti,
- Gizli bölme veya zula yapılması,
gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde uyuşturucu madde ticareti suçunun oluştuğu sonucuna ulaşılabilmektedir.
Bu konuda ayrıntılı bilgi için harunkaradag.av.tr adresinde yer alan “Uyuşturucu Ticareti Somut Delil Nedir?” ve “Uyuşturucu Satıcısı Kaç Yıl Ceza Alır?” başlıklı yazılar da incelenebilir.
Araçta Uyuşturucu Zulası Bulunursa Ne Olur?
Araçlarda oluşturulan gizli bölmeler, Yargıtay uygulamasında oldukça önemli bir delil olarak kabul edilmektedir.
Özellikle sürücünün kontrolü altında bulunan araçta bulunan uyuşturucunun özel bir zula içerisine saklanması halinde, sürücünün uyuşturucudan haberdar olmadığı yönündeki savunmalar çoğu zaman hayatın olağan akışına uygun görülmemektedir.
Yargıtay 20. Ceza Dairesi 2018/2300 sayılı kararında;
Sanığın kullandığı araçta ele geçirilen uyuşturucu maddenin niteliği, olayın oluş şekli ve araç içerisindeki zula düzeni birlikte değerlendirildiğinde, sanığın uyuşturucudan haberdar olmadığının kabul edilemeyeceğini belirtmiştir.
Kararda, araçta bulunan eroinin kendisine ait olmadığını ileri süren sanığın savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu değerlendirilmiş ve beraat kararının hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu karar, araç içerisindeki gizli bölmelerin sanığın bilgi ve hâkimiyet alanında bulunduğuna ilişkin güçlü bir karine oluşturduğunu göstermektedir.
Zula Bulunan Araçta Arama Kararı Gerekli midir?
Uyuşturucu zulası bulunan araçlarda yapılan aramaların hukuka uygun olması gerekir.
Kolluk kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen aramalar, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun arama hükümlerine uygun şekilde yapılmalıdır. Aksi halde elde edilen deliller hukuka aykırı delil niteliğinde kabul edilebilir.
Yargıtay 20. Ceza Dairesi 2017/6788 sayılı kararında;
Araç içerisinde vites kutusunun altında oluşturulmuş zula içerisinde 12,3 gram esrar ele geçirilmesine rağmen, aramanın CMK’nın 116, 117 ve 119. maddelerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin araştırılması gerektiğini belirtmiştir.
Yüksek Mahkemeye göre, geçerli bir adli arama kararı veya yazılı arama emri bulunup bulunmadığı incelenmeden hüküm kurulması eksik araştırma niteliğindedir.
Bu karar, uyuşturucu suçlarında yalnızca ele geçirilen maddeye değil, delilin elde ediliş yöntemine de önem verildiğini göstermektedir.
Zulanın Gerçekten Nerede Bulunduğu Neden Önemlidir?
Uyuşturucu suçlarında çoğu zaman ele geçirilen maddenin bulunduğu yer konusunda tartışmalar yaşanabilmektedir.
Kolluk görevlileri uyuşturucunun araçtaki zula içerisinde bulunduğunu belirtirken, sanıklar bazen maddenin araç dışında bulunduğunu ileri sürebilmektedir.
Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2016/3346 Sayılı Kararı,
Bu kararda olay tutanağında uyuşturucu maddenin aracın arka koltuk kısmındaki zula içerisinde bulunduğu belirtilmiş olmasına rağmen sanıklar, uyuşturucunun araç altında bulunduğunu savunmuştur.
Yargıtay, bu çelişkinin giderilmesi için tutanak düzenleyen polis memurlarının tanık olarak dinlenmesi ve tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir.
Karar, uyuşturucu zulası iddiasının mutlaka somut delillerle ortaya konulması gerektiğini göstermektedir.
Zula Yapılan Araç Müsadere Edilir mi?
Uyuşturucu suçlarında kullanılan araçlar hakkında müsadere kararı verilebilmektedir.
Özellikle aracın uyuşturucu taşımak amacıyla özel olarak değiştirilmesi ve gizli bölme oluşturulması halinde araç suçta kullanılan eşya olarak değerlendirilebilir.
Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2016/3346 Sayılı Kararı,
Yargıtay, aracın zula olarak tabir edilen gizli bölme yaptırılmak suretiyle suça özgülendiğini belirterek müsadere kararının hukuka uygun olduğuna hükmetmiştir.
Dolayısıyla uyuşturucu taşımak amacıyla özel olarak hazırlanmış araçların devlet tarafından müsadere edilmesi mümkündür.
Uyuşturucu Zulası Her Zaman Suçluluğu Gösterir mi?
Hayır.
Ceza hukukunun temel ilkelerinden biri “şüpheden sanık yararlanır” ilkesidir. Bir araçta veya evde zula bulunması tek başına mahkûmiyet için yeterli değildir.
Mahkeme;
- Zulayı kimin yaptırdığını,
- Uyuşturucunun kime ait olduğunu,
- Sanığın uyuşturucudan haberdar olup olmadığını,
- Aramanın hukuka uygun yapılıp yapılmadığını,
- Delillerin güvenilirliğini,
ayrıntılı şekilde değerlendirmek zorundadır.
Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2015/5900 Sayılı Kararı
Yargıtay bu kararında, olay tutanağını düzenleyen kolluk görevlilerinin dinlenmesi gerektiğini, zulanın yapısının ve uyuşturucu maddenin ilk bakışta görülüp görülemeyeceğinin ayrıntılı şekilde ortaya konulmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir.
Bu yaklaşım, yalnızca “araçta zula bulundu” denilerek mahkûmiyet kurulamayacağını göstermektedir.
Uyuşturucu Zula Dosyalarında Savunma Nasıl Yapılır?
Uyuşturucu zulası bulunan dosyalarda savunmanın temel noktaları şunlardır:
- Aramanın hukuka uygun olup olmadığının incelenmesi,
- Arama kararı veya yazılı emir bulunup bulunmadığının araştırılması,
- Zulaya erişim imkânı bulunan kişilerin tespiti,
- Araç veya mekân üzerindeki hâkimiyet durumunun değerlendirilmesi,
- Parmak izi, DNA ve kriminal incelemelerin yapılması,
- Kolluk tutanakları ile kamera kayıtlarının karşılaştırılması,
- Tanık beyanlarının incelenmesi.
Özellikle uyuşturucu madde ticareti suçlarında, dosyanın teknik ve hukuki yönleri ayrıntılı olarak incelenmeden sağlıklı bir sonuca ulaşılması mümkün değildir.
Sonuç
Uyuşturucu zulası, uyuşturucu madde ticareti soruşturmalarında en sık karşılaşılan delillerden biridir. Araçta, evde veya başka bir yerde oluşturulan gizli bölmeler, kişinin uyuşturucu madde üzerindeki hâkimiyetini gösteren önemli emarelerden biri olarak kabul edilmektedir. Ancak ceza yargılamasında tek başına zula bulunması mahkûmiyet için yeterli değildir.
Yargıtay kararları incelendiğinde; zulanın niteliği, aramanın hukuka uygunluğu, uyuşturucunun bulunduğu yer, sanığın bilgi ve hâkimiyet durumu ile diğer deliller birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılması gerektiği görülmektedir.
Bu nedenle uyuşturucu zulası bulunan dosyalarda, soruşturma ve kovuşturma sürecinin uzman bir uyuşturucu avukatı tarafından takip edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Uyuşturucu suçları ve uyuşturucu maddenin zulada bulunması konusunda uyuşturucu avukatı Harun Karadağ ile iletişime geçebilirsiniz.
