Banka hesabının dolandırıcılıkta kullanılması, hesap sahibi açısından ciddi bir ceza soruşturmasına neden olabilir. Özellikle mağdurun dolandırıcılara gönderdiği paranın belirli bir banka hesabına yatırılması hâlinde, soruşturma makamları öncelikle hesap sahibinin kimliğini araştırmaktadır.
Ancak banka hesabına dolandırıcılık suçundan kaynaklanan para yatırılması, hesap sahibinin mutlaka bu suça katıldığı anlamına gelmez.
Bazı olaylarda hesap bilgileri kişinin rızasıyla üçüncü kişilere verilmekte, bazı olaylarda ise mevcut banka hesabına hesap sahibinin bilgisi dışında erişilerek işlem yapılmaktadır.
Bu yazımızda özellikle banka hesabım dolandırıcılıkta kullanılmış sorunu bağlamında mevcut banka hesabının sahibinin bilgisi ve izni dışında kullanılması durumunda hangi delillerin araştırılması gerektiği üzerinde durulacaktır.
Banka Hesabım Dolandırıcılıkta Kullanılmışsa Sorumlu Olur muyum?
Dolandırıcılık suçunda cezai sorumluluk yalnızca bankanın kayıtlarında hesap sahibi olarak görünen kişinin belirlenmesiyle ortaya çıkmaz.
Hesap sahibinin suçun işlenmesine bilerek katılıp katılmadığı, dolandırıcılıktan elde edilen parayı kullanıp kullanmadığı ve hesabın üzerindeki fiili kontrolün kimde bulunduğu araştırılmalıdır.
Örneğin, banka hesabına rızası dışında erişilen bir kişi ile hesabının dolandırıcılıkta kullanılacağını bilerek kartını ve şifresini üçüncü kişilere teslim eden kişi aynı durumda değildir.
Bu nedenle hesap sahibinin savunmasında ilk araştırılması gereken husus, para transferlerinin bizzat kendisi tarafından mı yoksa başka kişiler tarafından mı gerçekleştirildiğidir.
Banka Hesabına İzinsiz Erişim Nasıl Tespit Edilir?
Mobil bankacılık aracılığıyla gerçekleştirilen işlemlerde kullanılan cihazlar, oturum açma kayıtları ve teknik veriler soruşturmanın aydınlatılmasına katkı sağlayabilir.
Hesap sahibinin kullandığı cihazlar ile para transferlerinin gerçekleştirildiği cihazlar arasında bağlantı olup olmadığı araştırılmalıdır.
Özellikle yeni cihaz tanımlamaları, telefon numarası değişiklikleri, mobil uygulamaya giriş zamanları ve para transferlerinin gerçekleştirildiği oturumlar önemlidir.
Banka kayıtlarında belirli bir işlem yer alsa bile bu işlemi kimin yaptığının tespit edilmesi ayrı bir inceleme gerektirebilir.
Dolandırıcılık Davasında IP Adresi Delil Olur mu?
IP adresleri, mobil bankacılık işlemlerinin gerçekleştirildiği bağlantıların araştırılması bakımından yararlı olabilir.
Ancak IP adresi her durumda doğrudan belirli bir kişiyi göstermez.
Bağlantının ortak ağ üzerinden gerçekleştirilmesi, farklı cihazların aynı internet bağlantısını kullanması veya teknik altyapıdan kaynaklanan durumlar nedeniyle IP bilgilerinin tek başına değerlendirilmesi yanıltıcı olabilir.
Bu nedenle IP adresleri; işlem saatleri, cihaz bilgileri, erişim kayıtları ve diğer teknik verilerle birlikte değerlendirilmelidir.
Savunmada yalnızca IP adresinin hesap sahibine ait olmadığına dayanmak yerine, işlemi gerçekleştiren gerçek kullanıcının belirlenmesine yönelik bütün kayıtların araştırılması istenmelidir.
ATM Kamera Görüntüleri Neden Önemlidir?
Dolandırıcılık suçundan elde edildiği ileri sürülen paranın ATM’den çekilmesi durumunda kamera görüntüleri önemli deliller arasında yer alabilir.
Örneğin, hesaba gelen para farklı bir kişi tarafından ATM’den çekilmişse bu durum hesabın fiilen kim tarafından kullanıldığına ilişkin araştırmayı gerektirir.
Para çekme işleminin yapıldığı ATM’nin yeri, işlem tarihi ve saati, kullanılan kart ve varsa kamera görüntüleri birlikte değerlendirilmelidir.
Ancak görüntülerde hesap sahibinin bulunmaması, suçla hiçbir bağlantısının bulunmadığını tek başına kesin olarak göstermez. Aynı şekilde kişinin para çekmiş olması da mağduru aldatan kişi olduğunu kendiliğinden kanıtlamaz.
Kamera kayıtlarının diğer delillerle birlikte incelenmesi gerekir.
Banka Hesabıma Gelen Para Başka Hesaplara Gönderilmişse
Dolandırıcılık dosyalarında para hareketlerinin yalnızca ilk alıcı hesap üzerinden incelenmesi yeterli olmayabilir.
Örneğin mağdurun gönderdiği para önce bir hesaba, ardından başka banka veya ödeme kuruluşlarındaki hesaplara aktarılmış olabilir.
Bu durumda transfer zinciri araştırılarak paranın hangi hesaplardan geçtiği, kim tarafından çekildiği ve son olarak kimin tasarrufuna ulaştığı belirlenmeye çalışılmalıdır.
Para transferlerinin zamanlaması ve kullanılan cihazların birbirleriyle bağlantılı olup olmadığı da suçun gerçek faillerinin tespiti bakımından önemlidir.
Buna karşılık hesabına para gelen kişinin hiçbir işlem yapmadığını ileri sürmesi de banka kayıtları ve diğer deliller karşısında değerlendirilmelidir.
Banka Hesabım Kullanılmışsa Hangi Delilleri İstemeliyim?
Somut olayın özelliklerine göre savunmada bankadan oturum ve cihaz kayıtlarının, para transferi talimatlarının, hesap üzerindeki güvenlik değişikliklerinin, kart kullanım kayıtlarının ve mevcut kamera görüntülerinin getirtilmesi istenebilir.
Ayrıca kişinin hesabına hangi tarihte ve hangi yöntemle erişildiği, hesap sahibinin bu işlemlerden haberdar olup olmadığı ve banka tarafından gönderilen güvenlik bildirimleri araştırılmalıdır.
Teknik kayıtların saklama süreleri ve mevcut olup olmadıkları farklılık gösterebileceği için delillerin gecikmeden korunmasının talep edilmesi önemlidir.
Hesap sahibinin mesajlaşmaları veya hesap bilgilerini üçüncü kişilerle paylaştığını gösteren kayıtlar bulunuyorsa bunlar da incelemeye dahil edilmelidir.
Banka Hesabım Dolandırıcılıkta Kullanılmış, Ne Yapmalıyım?
Hesabın izinsiz kullanıldığının öğrenilmesi hâlinde ilk olarak bankayla iletişime geçilerek yetkisiz işlemler bildirilmelidir.
Hesabın ve bankacılık erişiminin güvenliği sağlanmalı, işlem kayıtlarının korunması talep edilmelidir. Hesabın suçta kullanıldığına ilişkin ciddi bir şüphe varsa Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa başvurulması da gündeme gelir.
İşlem bildirimleri, banka yazışmaları ve diğer belgeler korunmalıdır. Deliller silinmemeli veya değiştirilmemelidir.
Hesap sahibinin bilgisi dışında gerçekleşen işlemler hakkında şüpheli olarak ifade vermesi gerekirse savunmasında teknik kayıtların araştırılmasını talep etmesi önemlidir.
Hesap Sahibinin Dolandırıcılıktan Beraat Etmesi Mümkün müdür?
Evet. Hesabın kişiye ait olması, dolandırıcılık suçunun bu kişi tarafından işlendiğini tek başına göstermez.
Savunmada işlem yapan kişinin kimliğinin belirlenememesi, suç işleme kastının ortaya konulamaması ve diğer delillerin yetersiz kalması gibi hususlar önem taşıyabilir.
Ancak beraat değerlendirmesi dosyanın tamamına göre yapılır. Banka hesabının izinsiz kullanıldığına ilişkin açıklamanın mevcut delillerle desteklenmesi savunmayı güçlendirebilir.
Banka hesabının sahibinin bilgisiyle komisyon karşılığında başkasına verilmesi durumunda ise farklı bir değerlendirme yapılmalıdır. Bu konu Banka Hesabını Başkasına Kullandırmanın Cezası ve Yeni Düzenleme başlıklı yazımızda incelenmiştir.
Sonuç
Banka hesabının dolandırıcılıkta kullanıldığı iddiasında yalnızca hesap sahibinin ismine bakılması yeterli değildir.
İşlemlerin hangi cihazlarla gerçekleştirildiği, hesabı fiilen kimin yönettiği ve hesap sahibinin suçla bağlantısının bulunup bulunmadığı Emsal Yargıtay içtihatları doğrultusunda araştırılmalıdır.
Özellikle mobil bankacılık, ATM görüntüleri ve para transferlerinin incelenmesi, gerçek failin belirlenmesi ve hesap sahibinin cezai sorumluluğunun değerlendirilmesi bakımından önem taşımaktadır.
