Çeşitli Türde Uyuşturucu Bulunması Nedir?
Uyuşturucu madde suçlarında soruşturma ve kovuşturma makamlarının en çok dikkat ettiği hususlardan biri, şüpheli veya sanığın üzerinde ya da hâkimiyet alanında bulunan uyuşturucu maddelerin miktarı ve çeşididir. Özellikle farklı türlerde uyuşturucu maddenin birlikte ele geçirilmesi, dosyanın değerlendirilmesinde önemli bir kriter olarak kabul edilmektedir.
Uygulamada metamfetamin, esrar, kokain, eroin, sentetik kannabinoid (bonzai) veya ekstazi gibi farklı uyuşturucu maddelerin aynı kişi üzerinde bulunması halinde, bu durumun kullanma amacıyla mı yoksa ticaret amacıyla mı bulundurulduğu tartışma konusu olmaktadır.
Ancak belirtmek gerekir ki yalnızca çeşitli türlerde uyuşturucu madde bulunması tek başına uyuşturucu ticareti suçunun oluştuğunu göstermemektedir. Her olay kendi özellikleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Çeşitli Türde Uyuşturucu Bulunması Ticaret Suçuna Delil Midir?
Uyuşturucu madde ticareti suçlarında mahkemeler ve Yargıtay, ele geçirilen uyuşturucu maddenin niteliğini, miktarını, paketlenme şeklini, ele geçirildiği yeri ve diğer delilleri birlikte değerlendirmektedir.
Bir kişinin üzerinde hem metamfetamin hem esrar hem de sentetik uyuşturucu bulunması, ilk bakışta satış amacıyla hareket edildiği izlenimi oluşturabilmektedir. Bununla birlikte ceza yargılamasında varsayımlarla mahkûmiyet kararı verilemez.
Bu nedenle;
- Uyuşturucu maddelerin kullanım miktarında olması,
- Hassas terazi bulunmaması,
- Satışa yönelik paketleme yapılmamış olması,
- Alıcı veya müşteri tespit edilememesi,
- Telefon kayıtlarında ticarete ilişkin veri bulunmaması gibi durumlarda yalnızca farklı türde uyuşturucu bulunmasına dayanılarak uyuşturucu ticareti suçundan mahkûmiyet kararı verilmesi hukuken mümkün olmayabilir.
Çeşitli Türde Uyuşturucu Bulunması Kullanma Suçuna Engel Midir?
Uyuşturucu kullanma alışkanlıkları kişiden kişiye farklılık gösterebilmektedir. Bazı kullanıcılar aynı dönemde farklı türlerde uyuşturucu madde tüketebilmektedir. Bu nedenle bir kişinin üzerinde birden fazla türde uyuşturucu bulunması, doğrudan uyuşturucu ticareti yaptığı anlamına gelmez.
Yargıtay uygulamasında da çeşitli türlerde uyuşturucu maddenin ele geçirilmiş olması tek başına satış kastının kesin göstergesi olarak kabul edilmemektedir. Mahkemeler, kişinin uyuşturucu kullanıcısı olup olmadığını, bağımlılık durumunu, uyuşturucu kullanım geçmişini ve dosyadaki diğer delilleri birlikte değerlendirmektedir.
Bu nedenle soruşturma makamlarının yalnızca uyuşturucu çeşidine değil, tüm delil durumuna bakması gerekmektedir.
Yargıtay’ın Çeşitli Türde Uyuşturucu Bulunmasına Yaklaşımı
Yargıtay kararlarında uyuşturucu ticareti suçunun tespiti bakımından tek bir kriterin yeterli olmadığı vurgulanmaktadır. Özellikle farklı türlerde uyuşturucu maddelerin ele geçirilmesi halinde;
- Maddenin toplam miktarı,
- Kullanım sınırları,
- Paketleme şekli,
- Sanığın savunmaları,
- Telefon kayıtları,
- Fiziki takip tutanakları,
- Tanık beyanları bir bütün halinde değerlendirilmektedir.
Dolayısıyla yalnızca “birden fazla uyuşturucu türü ele geçirildi” gerekçesiyle uyuşturucu ticareti suçunun oluştuğunu kabul etmek mümkün değildir.
Hangi Durumlarda Ticaret Suçu İddiası Güçlenir?
Aşağıdaki durumlar mevcutsa soruşturma makamları uyuşturucu ticareti suçunun işlendiği yönünde değerlendirme yapabilmektedir:
1. Satışa Hazır Paketler Halinde Bulunması
Uyuşturucu maddelerin çok sayıda küçük paket halinde ele geçirilmesi, ticaret şüphesini artıran önemli bir göstergedir.
2. Hassas Terazi Bulunması
Uyuşturucu maddelerin gramajlandırılmasında kullanılan hassas terazilerin ele geçirilmesi, satış amacıyla bulundurma iddiasını destekleyebilir.
3. Yüksek Miktarda Uyuşturucu Ele Geçirilmesi
Uyuşturucu maddenin kişisel kullanım sınırlarını aşacak miktarda olması durumunda, ticaret suçuna ilişkin değerlendirme yapılabilmektedir.
4. İletişim Kayıtları ve Fiziki Takip
Telefon görüşmeleri, mesajlaşmalar veya fiziki takip tutanaklarında uyuşturucu satışına ilişkin verilerin bulunması önemli deliller arasında yer almaktadır.
Çeşitli Türde Uyuşturucu Bulunması – Savunmada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Çeşitli türde uyuşturucu madde bulunan kişiler hakkında çoğu zaman uyuşturucu ticareti suçundan soruşturma başlatılmaktadır. Ancak savunma hazırlanırken şu hususlar ayrıntılı şekilde incelenmelidir:
- Ele geçirilen maddelerin net ağırlıkları,
- Maddenin kullanım sınırları,
- Adli Tıp ve kriminal raporları,
- Telefon inceleme tutanakları,
- Arama ve elkoyma işlemlerinin hukuka uygunluğu,
- Fiziki takip kayıtları,
- Kullanıcı olduğuna ilişkin sağlık kayıtları ve diğer belgeler.
Eksik veya hukuka aykırı delillerin bulunması halinde dosyanın sonucu tamamen değişebilmektedir.
Çeşitli Türde Uyuşturucu Bulunması Yargıtay Kararları
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2025/10570 sayılı kararı, Dava dosyası kapsamına göre, olay günü mahalle bekçilerinin rutin devriyesi sırasında gece vakti tek başına duran bir kişiden şüphelenmeleri üzerine yanına giderek GBT kontrolü yaptıkları sırada bu şahsın rızaen ayakkabısından çıkardığı uyuşturucu maddeyi teslim ederek sokağın başında duran sanıktan aldığını söylediği, kolluk ekiplerinin sanığın yanına giderek GBT kontrolü yaptıkları sırada sanığın elindeki paketi gizlemeye çalıştığının fark edilmesi üzerine bakıldığında uyuşturucu olduğundan şüphelenilmesi üzerine emniyet ekiplerinin çağrıldığı, sanığın elindeki poşeti rızaen teslim ettiği, poşetin içerisinde çeşitli türde uyuşturucu maddeler ve hassas terazinin bulunduğu, sanığın bulunan maddelerin kendisine ait olduğunu ve kullandığını söylediği, sanığın bu şekilde atılı suçu işlediği iddiasına ilişkin olarak;
Dosyada bulunan kolluk tutanakları, 29.11.2023 tarihli kriminal rapor, devriye sırasında yakalanan kullanıcı tanığın beyanları uyuşturucu maddelerin bulunma şekli ve değişik tür ve miktarda olması ile sanığın savunmaları birlikte değerlendirildiğinde; yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanaatin dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin temyiz istemleri yerinde görülmemiş, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2025/8750 sayılı kararı, Dava dosyası kapsamına göre sanığın suç tarihinde uygulama noktasında durdurulan aracının sürücü koltuğunun altındaki poşette bulunan metamfetamin MDMA, esrar ve sentetik kannabinoit içeren maddeleri polise teslim ettiği ve bu maddeleri kullanmak maksadıyla bulundurduğu iddiasına ilişkin olarak
Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanaatin dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği,sanığın uygulama noktasında durdurulan aracında suç unsuru olup olmadığının sorulması üzerine sürücü koltuğunun altına sakladığı çeşitli nevilerden uyuşturucu maddeleri polise teslim ettiğine dair olay ve fiziki takip tutanakları, ele geçen maddelere ilişkin alınan kriminal uzmanlık raporları, tutanak mümzii beyanları, sanık savunmaları ve tüm dava dosyası kapsamından sanığın atılı suçu işlediği, dosyada bulunan ve hukuka uygun surette elde edilen delillerin suçun sübutunu tayinde yeterli olduğu anlaşıldığından, sanık müdafilerinin temyiz istemleri yerinde görülmemiş, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2024/2402 sayılı kararı, Haklarında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen beraat hükümleri kesinleşen temyiz dışı sanıklar Barış ve Harun’un İstanbul ilinden Ankara iline yüklü miktarda uyuşturucu madde getirdikleri ve sanık …’ın bu maddeleri para karşılığında Ankara ili Altındağ İlçesi Ulubey Mahallesi Taşdelen Caddesi No:75/5 sayılı adreste sakladığı ve temyiz dışı sanıkların Ankara’da bulunan torbacılara uyuşturucuları sattıkları şeklinde alınan istihbari bilgi uyarınca başlatılan soruşturmada, suç tarihinde yapılan fiziki takipte bahse konu adrese gelerek ayrıldığı görülen sanık …’ın üzerinden 4 adet ve yazılı arama emri uyarınca 75/5 sayılı adreste yapılan aramada 9150 adet MDMA hap ile 3 parça halinde daralı 1,1 kg, 200 gr ve 180 gr esrar ile uyuşturucu bulaşığı bulunan 2 adet hassas terazinin ele geçirildiği olayda; sanığın üzerinde ve evinde yapılan aramada kişisel kullanım sınırının çok üzerinde ve çeşitli türde uyuşturucu ile uyuşturucu bulaşıklı iki adet hassas terazinin ele geçmiş olması ve sanığın dolaylı ikrarı uyarınca uyuşturucuları depolamak suretiyle eylemini icra ettiği, ele geçen madde miktarı göz önünde bulundurularak takdiren ve teşdiden cezalandırıldığı ve unsurlarının oluşmaması nedeniyle sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin tatbik edilmediği gerekçesiyle sanığın mahkûmiyetine karar verilmiştir.
Sonuç
Çeşitli türde uyuşturucu bulunması, ceza yargılamasında önemli bir değerlendirme kriteridir. Ancak bir kişinin üzerinde farklı türlerde uyuşturucu madde ele geçirilmesi tek başına uyuşturucu ticareti suçunun işlendiğini göstermez. Uyuşturucu ticareti ile kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçları arasındaki ayrım, dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.
Bu nedenle hakkında uyuşturucu ticareti veya kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan soruşturma yürütülen kişilerin, dosyalarının ceza hukuku alanında uzman bir avukat tarafından ayrıntılı şekilde incelenmesi büyük önem taşımaktadır.
Uyuşturucu suçları ve “Çeşitli Türde Uyuşturucu Bulunması” ile ilgili olarak Uyuşturucu Avukatı Harun Karadağ ile iletişime geçebilirsiniz.
