Kurusıkıdan dönüştürülen silahın cezası, silahın teknik özelliklerinde değişiklik yapılıp yapılmadığına, ateşli silah niteliği kazanıp kazanmadığına ve kişinin silahı üretme, satın alma, taşıma veya bulundurma şeklindeki eylemine göre değişmektedir. Kurusıkı tabancanın gerçek ateşli silaha dönüştürülmesi ile dönüştürülmüş bir silahın taşınması aynı suç değildir. Bu nedenle uygulanacak kanun maddesi ve hapis cezası da farklıdır.
6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 12. maddesi uyarınca, kurusıkı silahın teknik özelliklerinde değişiklik yapılarak ateşli silaha dönüştürülmesi, kanunda belirtilen koşullarda 5 yıldan 12 yıla kadar hapis ve adli para cezasını gerektiren üretim suçu kapsamında değerlendirilmektedir. Ancak dönüştürülen silahın sayı ve nitelik bakımından vahim olmaması durumunda cezada üçte birden yarıya kadar indirim yapılması öngörülmüştür.
Buna karşılık kurusıkıdan dönüştürülmüş silahı ruhsatsız olarak satın alan, taşıyan veya bulunduran kişi hakkında, somut olayın özelliklerine göre 6136 sayılı Kanun’un 13. maddesi uygulanmaktadır. Bu maddenin birinci fıkrasında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve adli para cezası düzenlenmiştir.
Bununla birlikte her kurusıkı tabanca 6136 sayılı Kanun kapsamında değildir. Özellikle silahın orijinal yapısında değişiklik bulunmaması, yalnızca özel nitelikteki fişekleri atabilmesi ve sanığın silahın gerçek niteliğini bilmemesi, Yargıtay kararlarında beraat bakımından önem taşıyan hususlardır.
Bu yazımızda kurusıkıdan çevrilme silahların hukuki niteliğini, güncel ceza hükümlerini, kriminal incelemelerin önemini, delil yetersizliği nedeniyle beraat ihtimalini ve konuyla ilgili Yargıtay kararlarını ayrıntılı olarak değerlendireceğiz.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silah Nedir?
Kurusıkı silahlar, esas olarak ses veya gaz fişeği atmak amacıyla üretilen ve hukuki statüleri 5729 sayılı Ses ve Gaz Fişeği Atabilen Silahlar Hakkında Kanun kapsamında düzenlenen silahlardır.
Bununla birlikte bazı kurusıkı tabancaların teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapılarak katı mermi çekirdeği atabilecek ateşli silahlara dönüştürüldüğü görülmektedir.
Halk arasında bu silahlar için kurusıkıdan çevrilme tabanca, dönüştürülmüş kurusıkı silah, tadilatlı kurusıkı veya gerçek silaha çevrilmiş kurusıkı gibi ifadeler kullanılmaktadır.
Ancak ceza hukuku bakımından önemli olan, silaha verilen isim değil, inceleme sonucunda belirlenen teknik ve hukuki niteliğidir.
Burada birbirinden ayrılması gereken üç durum bulunmaktadır.
Birincisi, tabancanın üretildiği orijinal haliyle yalnızca ses veya gaz fişeği atmaya elverişli olmasıdır. Bu durumda silah kural olarak 5729 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir.
İkincisi, kurusıkı tabancanın teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapılması ve bunun sonucunda 6136 sayılı Kanun kapsamına giren ateşli silah niteliği kazanmasıdır.
Üçüncüsü ise herhangi bir değişiklik yapıldığı belirlenmemesine rağmen tabancanın mevcut yapısıyla özel nitelikte hazırlanmış fişekleri atabilecek özellikte bulunmasıdır.
Özellikle üçüncü ihtimal, Yargıtay kararlarında çok sayıda uyuşmazlığa konu olmuştur.
Zira bir tabancanın özel nitelikteki fişekleri atabilmesi ile üretimden sonra teknik özelliklerinin değiştirildiğinin kanıtlanması aynı anlama gelmemektedir.
Kurusıkı Silahı Gerçek Silaha Dönüştürmenin Cezası Kaç Yıldır?
21 Kasım 2024 tarihinde kabul edilen ve 30 Kasım 2024 tarihinde yürürlüğe giren 7533 sayılı Kanun ile 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesine önemli bir düzenleme eklenmiştir.
Yeni düzenlemeye göre kurusıkı silahı teknik özelliklerinde değişiklik yaparak 6136 sayılı Kanun kapsamındaki ateşli silaha dönüştürme fiili, 5201 sayılı Kanun hükümleri dışında gerçekleştirilmiş üretim olarak kabul edilmektedir.
Böylece kurusıkı tabancayı ateşli silaha dönüştürme eylemi, yalnızca ruhsatsız silah bulundurma suçundan farklı ve daha ağır yaptırımlara tabi tutulmuştur.
Kurusıkı Silahı Dönüştürme Suçunda 6136 Sayılı Kanun’un 12. Maddesi
6136 sayılı Kanun’un 12/1. maddesinde öngörülen temel yaptırım, 5 yıldan 12 yıla kadar hapis ve 500 günden 5.000 güne kadar adli para cezasıdır.
Kurusıkıdan dönüştürme fiiline ilişkin ek düzenlemede ise dönüştürülen silahın sayı ve nitelik bakımından vahim olmaması halinde verilecek cezanın üçte birinden yarısına kadar indirileceği belirtilmiştir.
Dolayısıyla tek bir kurusıkı tabancanın ateşli silaha dönüştürülmesi ile çok sayıda silahın dönüştürülmesi veya vahim nitelikte silah üretilmesi aynı şekilde değerlendirilmez.
Örneğin tek bir tabancanın dönüştürülmesi nedeniyle 5 yıl temel hapis cezası belirlenmişse, kanundaki özel indirim şartlarının gerçekleşmesi halinde bu cezadan üçte bir ile yarı arasında indirim yapılacaktır. Yarı oranında indirim uygulanması durumunda sonuç ceza, diğer kişiselleştirme hükümleri değerlendirilmeden önce 2 yıl 6 ay olacaktır.
Ancak bu örnekten bütün kurusıkı dönüştürme suçlarında 2 yıl 6 ay hapis cezası verileceği sonucu çıkarılamaz. Temel cezanın belirlenmesi, özel indirim koşulları ve diğer ceza hükümleri somut olayda ayrıca değerlendirilir.
Kurusıkı Silahı Dönüştürme Suçu ile Ruhsatsız Silah Bulundurma Suçu Arasındaki Fark
Bu iki suç arasında önemli bir ayrım bulunmaktadır.
Kurusıkı tabancanın üzerinde değişiklik yaparak onu gerçek ateşli silaha dönüştüren kişinin eylemi, üretim suçuna ilişkin 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesi kapsamında değerlendirilebilir.
Buna karşılık başkası tarafından dönüştürülmüş silahı yalnızca satın alan, taşıyan veya bulunduran kişi açısından esas olarak 13. madde gündeme gelir.
Bu nedenle yalnızca bir kişinin evinde dönüştürülmüş tabanca bulunması, o kişinin tabancayı bizzat dönüştürdüğünü kendiliğinden kanıtlamaz.
Silahın dönüştürülmüş olması başka, dönüştürme işleminin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin ispatı başka bir meseledir.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silahı Taşımanın ve Bulundurmanın Cezası
6136 sayılı Kanun’un 13. maddesi, ruhsatsız ateşli silahların satın alınması, taşınması ve bulundurulması fiillerine ilişkin cezaları düzenlemektedir.
2024 yılında yapılan değişiklikle kurusıkıdan ateşli silaha dönüştürülmüş silahlar da maddenin birinci fıkrasında açıkça belirtilmiştir.
Güncel düzenlemeye göre temel suçun cezası 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 500 güne kadar adli para cezasıdır.
Ancak silahın ev veya işyerinde bulundurulması, sayı veya nitelik bakımından vahim olması ya da kanunda sayılan özel silah türlerinden birine girmesi durumlarında farklı hükümler uygulanabilir.
| Fiilin niteliği | İlgili düzenleme ve ceza |
| Kurusıkının ateşli silaha dönüştürülmesi | 6136 m.12: Temel ceza 5–12 yıl hapis; vahim olmayan dönüşümde özel indirim |
| Dönüştürülmüş silahı ruhsatsız satın alma, taşıma veya bulundurma | 6136 m.13/1: 2–4 yıl hapis |
| Kanuni koşulları taşıyan bir adet silahın ev veya işyerinde bulundurulması | 6136 m.13/3: 1–3 yıl hapis |
| Silahın sayı veya nitelik bakımından vahim olması | 6136 m.13/2: 5–8 yıl hapis |
Tablodaki hapis cezalarına ilgili maddelerde öngörülen adli para cezaları da eşlik etmektedir.
Evde Kurusıkıdan Dönüştürülmüş Silah Bulundurmanın Cezası
Dönüştürülmüş tabancanın yalnızca evde bulunması durumunda da 6136 sayılı Kanun kapsamında cezai sorumluluk doğabilir.
Ancak bir adet silahın evde bulunması ile birden fazla silahın araçta veya kişinin üzerinde taşınması aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir.
6136 sayılı Kanun’un 13/3. maddesine göre, 12. maddenin dördüncü fıkrasında sayılanlar dışında kalan bir adet ateşli silahın ve mutat sayıdaki mermisinin ev veya işyerinde bulundurulması durumunda 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 100 günden 500 güne kadar adli para cezası öngörülmüştür.
Bu hükmün uygulanabilmesi için silahın niteliğinin, sayısının ve bulunduğu yerin kanunda öngörülen koşullara uygun olması gerekir.
Ayrıca kişinin söz konusu silahın 6136 sayılı Kanun kapsamında bulunan özelliklerini bilip bilmediği de değerlendirilmelidir.
Araçta Kurusıkıdan Çevrilme Silah Yakalanması
Araçta kurusıkıdan dönüştürülmüş tabanca ele geçirilmesi durumunda hem silahın teknik niteliği hem de kimin tarafından taşındığı araştırılmalıdır.
Özellikle araçta birden fazla kişi bulunması halinde silahın kime ait olduğu ve hangi kişinin hâkimiyetinde bulunduğu önem kazanmaktadır.
Silahın aracın torpidosunda, koltuk altında veya ortak kullanım alanında bulunması, bütün yolcuların otomatik olarak cezalandırılmasını gerektirmez.
Sanığın silahın varlığından haberdar olduğu ve silah üzerinde bilerek fiilî hâkimiyet kurduğu somut delillerle ortaya konulmalıdır.
Bu konuda araç içerisindeki silahın aidiyeti, sanıkların beyanları, kamera görüntüleri ve kriminal delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Kurusıkı Silahı Dönüştürmek ile Dönüştürülmüş Silah Satmak Aynı Suç Mudur?
Kurusıkıdan dönüştürülen silahların satışı, üretim suçundan ayrı olarak değerlendirilmesi gereken önemli bir konudur.
6136 sayılı Kanun’un 12. maddesi, kanuna aykırı şekilde üretilen ateşli silahların ticaretine ilişkin fiilleri de kapsamaktadır.
Dolayısıyla kurusıkıdan dönüştürülen tabancaların para karşılığında satılması, satılmasına aracılık edilmesi veya ticaret amacıyla bulundurulması halinde 12. madde kapsamında ağır cezai sorumluluk ortaya çıkabilir.
Ancak bir kişinin dönüştürülmüş tabancayı elinde bulundurması, tek başına silah ticareti yaptığı anlamına gelmez.
Silah ticareti iddiasının değerlendirilmesinde satışa ilişkin iletişim kayıtları, para hareketleri, teslim işlemleri, tanık beyanları ve diğer deliller birlikte ele alınmalıdır.
Ayrıca 5729 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, bu Kanun kapsamındaki silahları izin almadan veya ateşli silaha dönüştürülebilecek şekilde imal etme ve satma fiillerine ilişkin ayrı hükümler bulunmaktadır. Bununla birlikte kurusıkının gerçekten 6136 sayılı Kanun kapsamındaki silaha dönüştürüldüğü durumlarda, 2024 yılında getirilen özel düzenleme de dikkate alınarak doğru suç vasfı belirlenmelidir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2023/7367 Sayılı Kararı
Karara konu olayda, sanığın depo görünümündeki bir atölyede kurusıkı tabancaları dönüştürerek satışını yaptığı iddia edilmiştir.
Yapılan soruşturma kapsamında iletişim kayıtları, fiziki takip tutanakları, ele geçirilen silahlar ve kriminal incelemeler değerlendirilmiştir.
Atölyede bulunan çeşitli araç ve parçaların kurusıkı tabancaların dönüştürülmesiyle bağlantılı olduğunun bilirkişi incelemelerinde ortaya konulması, başka kişilerde ele geçirilen dönüştürülmüş silahlar ve satışa ilişkin iletişim kayıtları birlikte değerlendirilmiştir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, sanığın ruhsatsız silah satışı yaptığının dosya kapsamındaki delillerle belirlendiği gerekçesiyle mahkûmiyet hükmünü hukuka uygun bulmuştur.
Kararın önemi: Kurusıkı silahların dönüştürülmesi ve satışına ilişkin mahkûmiyetin yalnızca silahların ele geçirilmesine değil, dönüştürme ve ticaret faaliyetini ortaya koyan delillerin birlikte değerlendirilmesine dayandırılmasıdır.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2023/9684 Sayılı Kararı
Bu kararda da kurusıkıdan dönüştürülmüş silahların ticaretine ilişkin iddialar incelenmiştir.
Soruşturma kapsamında yapılan aramalarda silahlar, çeşitli parçalar ve özel nitelik kazandırılmış fişekler ele geçirilmiştir. Ayrıca iletişimin dinlenmesi kapsamında elde edilen görüşmeler ile sanıkların ve diğer kişilerin beyanları değerlendirilmiştir.
Yargıtay, sanığın iki adet kurusıkıdan dönüştürülmüş ve 6136 sayılı Kanun kapsamında yasak niteliği taşıyan tabancayı menfaat karşılığında sattığının anlaşıldığını belirterek mahkûmiyet hükmünü onamıştır.
Bu karar, özellikle dönüştürülmüş silahların satışına ilişkin delillerin birlikte değerlendirilmesi bakımından önem taşımaktadır.
Her iki karar da 2024 yılındaki değişiklikten önceki fiiller ve yargılamalarla ilgilidir. Bu nedenle kararların delil değerlendirmesine ilişkin yaklaşımları önemini korumakla birlikte, güncel ceza hükümleri bakımından 7533 sayılı Kanun değişikliği ayrıca dikkate alınmalıdır.
Kurusıkı Silahın Gerçek Silaha Dönüştürüldüğü Nasıl Belirlenir?
Kurusıkıdan dönüştürülmüş silahlarla ilgili ceza davalarının en önemli delillerinden biri kriminal inceleme raporudur.
Ancak silah hakkında düzenlenen her uzmanlık raporu, tek başına bütün hukuki sorunları çözmeyebilir.
Özellikle şu iki husus birbirinden ayrılmalıdır:
Silahın ateşli silah niteliği taşıyıp taşımadığı: Bu konu, silahın mevcut teknik özellikleri ve gerektiğinde yapılan balistik incelemelerle değerlendirilir.
Silahın üretimden sonra değiştirilip değiştirilmediği: Bu husus ise silahın orijinal üretim özelliklerinin tespiti ve mevcut haliyle karşılaştırılması sonucunda belirlenebilir.
Dolayısıyla raporda yalnızca tabancanın özel nitelikteki fişekleri atabildiğinin belirtilmesi, her olayda sonradan tadilat yapıldığını kesin olarak kanıtlamaz.
Kurusıkı Silahın Orijinal Olması Neden Önemlidir?
Bazı kurusıkı tabancaların üretim aşamasındaki teknik özellikleri, belirli özel nitelikteki fişeklerin kullanılmasına imkân verebilecek bir yapıda olabilir.
Bu durumda silahın namlu yapısında veya diğer teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerekir.
Silahın orijinal haliyle mevcut yapısı arasında fark bulunduğunun kanıtlanamaması, özellikle kurusıkıyı dönüştürme suçuna ilişkin iddianın değerlendirilmesinde önemlidir.
Bunun yanında sanığın silahın gerçek niteliği hakkındaki bilgisi de araştırılmalıdır.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2015/15750 Sayılı Kararı
Karara konu olayda silahın özel nitelikte hazırlanmış fişekleri atabilecek yapıda olduğu belirlenmiştir.
Buna karşılık sanık, tabancanın kurusıkı olduğunu savunmuş ve buna ilişkin fatura sunmuştur. Olayda ses ve gaz fişeği kovanları ele geçirilmiştir.
Yargıtay, silahın marka, model ve üretim yılının araştırılmasını, üretim özelliklerinin tespit edilmesini ve üretici firmadan bilgi alınmasını gerekli görmüştür.
Ayrıca silahın orijinal haline göre sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığı konusunda Adli Tıp Kurumundan yeniden rapor alınması gerektiğini belirterek eksik araştırmayla verilen hükmü bozmuştur.
Bu karar, kriminal raporda silahın ateşleme kapasitesinin belirlenmiş olmasının, sonradan dönüştürme iddiasının araştırılması zorunluluğunu ortadan kaldırmadığını göstermektedir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2014/11259 Sayılı Kararı
Benzer şekilde bu kararda da tabancanın üretim özellikleriyle mevcut halinin karşılaştırılması gerektiği vurgulanmıştır.
Yargıtay, silahın marka, model ve üretim yılının belirlenmesini, üretim şemasının araştırılmasını ve üretici firmadan bilgi alınmasını gerekli görmüştür.
Bunların sonucunda silahın orijinal üretim özelliklerine göre sonradan tadilat yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi istenmiştir.
Her iki karar birlikte değerlendirildiğinde, kurusıkıdan dönüştürülmüş silah iddiasında yalnızca ateşleme kabiliyetinin değil, silahın üretim geçmişinin ve sonradan değişikliğe uğrayıp uğramadığının da önem taşıdığı anlaşılmaktadır.
Kurusıkı Silah Özel Yapım Mermi Atabiliyorsa Suç Oluşur Mu?
Ceza davalarında sıklıkla karşılaşılan bir durum, kurusıkı tabancanın normal ateşli silah fişeklerini kullanmaya elverişli olmamasına rağmen özel nitelikte hazırlanmış fişekleri atabilecek özellikte olmasıdır.
Böyle bir durumda tabancanın hukuki niteliği ile sanığın cezai sorumluluğu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Silahın teknik özellikleri nedeniyle 6136 sayılı Kanun kapsamında kabul edilmesi, onu taşıyan veya bulunduran kişinin mutlaka mahkûm edileceği anlamına gelmez.
Çünkü ceza sorumluluğunun belirlenmesinde sanığın silahın niteliğini bilip bilmediği ve suçun manevi unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediği de önemlidir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2015/19031 Sayılı Kararı
Yargıtay’ın bu kararında sanıktan ele geçirilen kurusıkı tabancanın normal ateşli silah fişeklerini kullanmaya elverişli olmadığı, ancak özel nitelikteki fişekleri atabildiği tespit edilmiştir.
Bununla birlikte kriminal incelemelerde tabancanın teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapıldığına ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmamıştır.
Sanıkta özel yapım mermi de ele geçirilmemiştir.
Sanık ise bütün aşamalarda silahı kurusıkı tabanca olarak bildiğini savunmuştur.
Yargıtay, sanığın tabancanın gerçek özelliklerini bilerek bulundurduğuna ilişkin her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını belirterek mahkûmiyet hükmünü bozmuştur.
Kararda, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği, buna karşılık 6136 sayılı Kanun kapsamında yasak niteliği taşıyan tabancanın müsaderesinin mümkün olduğu belirtilmiştir.
Bu kararın temel sonucu, silahın teknik niteliği ile sanığın suç kastının birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğidir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2015/267 Sayılı Kararı
Benzer bir olayda kriminal inceleme sonucunda tabancanın özel nitelikli fişekleri atabildiği ancak teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapıldığını gösteren bulgu bulunmadığı tespit edilmiştir.
Sanıkta özel yapım mermi ele geçirilmemiş, sanık da tabancanın kurusıkı olduğunu bildiğini savunmuştur.
Yargıtay, silahın özelliklerini bilerek bulundurduğu kesin biçimde kanıtlanamayan sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğini belirterek mahkûmiyet hükmünü bozmuştur.
Bu iki kararın ortak özelliği, teknik incelemelerin ve sanığın savunmasının birlikte değerlendirilmesidir.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silah Davasında Beraat Kararı Verilebilir Mi?
Kurusıkıdan dönüştürülmüş silahın taşınması veya bulundurulması nedeniyle açılan davalarda, suçun unsurlarının kesin ve inandırıcı delillerle ispatlanamaması halinde beraat kararı verilebilir.
Özellikle sanığın tabancayı orijinal kurusıkı silah olarak bildiğini savunduğu, silah üzerinde sonradan tadilat bulunduğunun kanıtlanamadığı ve dosyada sanığın silahın farklı özelliklerini bildiğini ortaya koyan başka delil bulunmadığı durumlar önem taşımaktadır.
Ancak her olayın kendi özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekir.
Silahın gerçekten sonradan dönüştürüldüğünün açıkça tespit edildiği, dönüştürülmüş olduğunu gösteren başka delillerin bulunduğu veya sanığın bu özellikleri bildiğinin anlaşıldığı durumlarda farklı sonuçlara ulaşılabilir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2016/7415 Sayılı Kararı
Kararda, kurusıkı tabancanın gaz ayırıcı parçasının orijinal halini koruduğu, bununla birlikte özel nitelikte hazırlanmış fişekleri atabilecek özellikte olduğu belirlenmiştir.
Sanıkta tadil edilmiş bilyeli mermi bulunmamıştır.
Sanık da soruşturma ve kovuşturma aşamalarında silahın kurusıkı tabanca olduğunu savunmuştur.
Yargıtay, sanığın silahın gerçek özelliklerini bilerek bulundurduğunun kesin delillerle ortaya konulamadığını belirterek beraat yerine verilen mahkûmiyet hükmünü bozmuştur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2021/18802 Sayılı Kararı
Bu olayda kriminal incelemelerde tabancanın özel nitelikli fişekleri atabildiği tespit edilmiştir.
Ancak uzmanlık raporlarında silah üzerinde sonradan tadilat yapıldığına ilişkin bir bulguya yer verilmemiştir.
Sanık, tabancayı kurusıkı olarak bildiğini savunmuştur. Ayrıca sanıkta özel yapım fişek ve olayla ilişkili boş kovan ele geçirilmemiştir.
Yargıtay, sanığın ele geçirilen tabancanın vasıflarını bilerek taşıdığına ilişkin kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını belirterek mahkûmiyet hükmünü bozmuştur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2021/13140 Sayılı Kararı
Bu kararda da silahın özel nitelikteki fişekleri atabilecek yapıda bulunduğu, ancak sonradan tadilat yapıldığının tespit edilemediği anlaşılmaktadır.
Sanığın tabancayı kurusıkı olarak bildiğini savunması karşısında, silahın özelliklerini bilerek taşıdığının kesin delillerle kanıtlanamadığı belirtilmiştir.
Yargıtay, beraat yerine verilen mahkûmiyet hükmünü bozmuştur.
Bu kararlar birlikte değerlendirildiğinde, kurusıkıdan dönüştürülen silah davalarında yalnızca kriminal raporun sonuç kısmına dayanılarak karar verilmesinin her zaman yeterli olmadığı görülmektedir.
Özellikle raporda silahın ateşleme kapasitesi açıklanmasına rağmen tadilatın varlığı konusunda kesin tespit bulunmuyorsa, sanığın kastına ilişkin deliller ayrıca değerlendirilmelidir.
Kurusıkı Silahın Dönüştürüldüğünü Bilmemek Beraat Nedeni Midir?
Sanığın tabancanın gerçek özelliklerini bilmemesi, ceza sorumluluğunun değerlendirilmesinde önemli olabilir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 30. maddesi kapsamında suçun maddi unsurlarında hata hükümleri, olayın niteliğine göre gündeme gelebilir.
Örneğin bir kişinin yasal yollarla edindiği ve kurusıkı olduğunu düşündüğü tabancanın, yapılan kriminal inceleme sonucunda 6136 sayılı Kanun kapsamındaki silahlardan olduğunun anlaşılması durumunda, kişinin bu özelliği bilip bilmediği araştırılmalıdır.
Ancak kişinin yalnızca silahın kurusıkı olduğunu söylemesi beraat için tek başına yeterli değildir.
Savunmanın dosyadaki diğer delillerle tutarlı olması önemlidir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2015/2102 Sayılı Kararı
Karara konu olayda sanık, tabancanın ölen eşinden kaldığını ve hatıra olarak evinde sakladığını savunmuştur.
Kriminal incelemede tabancanın teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapıldığına ilişkin bulgu bulunmamıştır.
Ayrıca ilgili Bakanlığın yazısında, tabancanın namlu yapısındaki boşluğun doğrudan katı cisim atma amacıyla oluşturulmadığına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Yargıtay, sanığın tabancanın özelliklerini bilerek bulundurduğuna ilişkin mahkûmiyete yeterli kesin delil bulunmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2017/771 Sayılı Kararı
Bu kararda da tabancanın özel nitelikli fişekleri atabildiği, ancak sonradan değişiklik yapıldığını gösteren bulgu bulunmadığı belirlenmiştir.
Sanık silahın kurusıkı olduğunu savunmuş, özel nitelikte fişek ele geçirilmemiştir.
Yargıtay, sanığın silahın özelliklerini bilerek bulundurduğunun kesin delillerle ortaya konulamadığını belirterek mahkûmiyet hükmünü bozmuştur.
Görüldüğü üzere Yargıtay, bu tür davalarda silahın niteliği yanında sanığın bilgi ve kast durumuna da önem vermektedir.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silahın Yanında Mermi Bulunmaması
Kurusıkıdan dönüştürülmüş tabanca davalarında önemli konulardan biri de silahla birlikte ele geçirilen fişeklerin niteliğidir.
Özellikle yalnızca ses veya gaz fişeklerinin bulunması ile özel nitelikli ateşli silah fişeklerinin ele geçirilmesi aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir.
Sanıkta özel nitelikli fişek bulunmaması, silahın 6136 sayılı Kanun kapsamındaki özelliklerini bilmediği yönündeki savunmasını destekleyebilir.
Nitekim yukarıda incelenen Yargıtay kararlarının önemli bir kısmında özel yapım fişek ele geçirilmemesi beraat gerekçesinin değerlendirilmesinde dikkate alınmıştır.
Ancak özel nitelikli fişek bulunmaması her olayda otomatik beraat nedeni değildir.
Silah üzerinde sonradan gerçekleştirilen değişikliklerin kesin şekilde tespit edilmesi, sanığın bunları bildiğini gösteren delillerin bulunması veya silahın bu özellikleriyle kullanıldığının kanıtlanması durumlarında farklı değerlendirme yapılabilir.
Bu nedenle fişek bulunmaması, dosyadaki diğer delillerden bağımsız değerlendirilmemelidir.
Kriminal Raporlar Arasında Çelişki Varsa Ne Olur?
Kurusıkı tabancanın ateşli silaha dönüştürülüp dönüştürülmediği konusunda kriminal laboratuvar ve Adli Tıp Kurumu raporları arasında farklı değerlendirmeler bulunabilir.
Örneğin bir raporda silahın ateşli silah niteliği taşıdığı belirtilirken başka bir raporda üretimden sonra tadilat yapılıp yapılmadığının belirlenemediği ifade edilebilir.
Bu durumda mahkemenin yalnızca sanık aleyhine olan rapora dayanması yeterli olmayabilir.
Çelişkinin hangi teknik konudan kaynaklandığı araştırılmalı, gerektiğinde ek bilirkişi raporu alınmalıdır.
İncelemede özellikle silahın üretim yılı, orijinal teknik yapısı, mevcut durumu ve sonradan değişikliğe uğrayıp uğramadığı değerlendirilmelidir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2015/19180 Sayılı Kararı
Karara konu olayda uzmanlık raporları arasında silahın özellikleri ve hukuki niteliği bakımından değerlendirme farklılıkları bulunmaktadır.
Yargıtay, silahın orijinal üretim özelliklerinin araştırılmasını ve silah üzerinde sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının kesin biçimde belirlenmesini gerekli görmüştür.
Ayrıca silahın vahim nitelikte olup olmadığının da açıklığa kavuşturulması gerektiği belirtilmiştir.
Bu araştırmalar yapılmadan kurulan hüküm eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2015/1630 Sayılı Kararı
Bu davada sanıktan birden fazla kurusıkı tabanca ele geçirilmiş ve silahların özel nitelikteki fişekleri atabildikleri belirlenmiştir.
Bununla birlikte Yargıtay, silahların üretim özellikleri araştırılmadan sonuca gidilmesini yeterli görmemiştir.
Daire, silahların orijinal üretim özelliklerinin belirlenmesi ve sonradan tadilat yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini vurgulamıştır.
Ayrıca silah sayısı yönünden vahamet bulunup bulunmadığının da bu araştırmalardan sonra değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Kararın önemi, çok sayıda silah ele geçirilmiş olsa bile suç konusu tabancaların hukuki niteliğinin ve teknik özelliklerinin ayrı ayrı ortaya konulmasının gerekli olmasıdır.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silahın Üzerinde Parmak İzi Bulunmaması
Dönüştürülmüş silahın kişinin evinde, aracında veya ortak kullanım alanında ele geçirilmesi durumunda, silah üzerindeki parmak izi ve DNA incelemeleri önem taşıyabilir.
Ancak silah üzerinde sanığın parmak izinin bulunmaması tek başına onun silahı taşımadığını veya bulundurmadığını kesin şekilde kanıtlamaz.
Aynı şekilde silah üzerinde parmak izi bulunması da kişinin silahın teknik özelliklerini bildiğinin veya dönüştürme işlemini gerçekleştirdiğinin doğrudan kanıtı değildir.
Silah üzerindeki biyolojik veya kriminal izlerin, kişinin silahla temasına ilişkin sonuçlar doğurabileceği; ancak temas, bulundurma, taşıma ve dönüştürme fiillerinin birbirinden farklı olgular olduğu unutulmamalıdır.
Özellikle birden fazla kişinin erişimine açık yerde ele geçirilen silahlarda aidiyet, fiilî hâkimiyet ve suç kastı somut delillerle değerlendirilmelidir.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silahın Müsaderesi
Dönüştürülmüş silah davalarında mahkûmiyet veya beraat dışında ayrıca silahın akıbetine ilişkin karar verilmesi gerekir.
Ancak her kurusıkı tabanca bakımından aynı müsadere hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.
Silahın 6136 sayılı Kanun kapsamında yasak niteliği taşıyıp taşımadığı önemlidir.
Yargıtay kararlarında, sanığın suçun manevi unsurunun kanıtlanamaması nedeniyle beraatine karar verilmesi gerektiği halde, bizatihi yasak niteliği taşıyan silahın müsaderesine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bu durumda sanığın beraat etmesi, silahın mutlaka kendisine iade edileceği anlamına gelmez.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2022/12475 Sayılı Kararı
Bu kararda sanıktan ele geçirilen çeşitli silahlar ve parçalar hakkında verilen müsadere hükümleri değerlendirilmiştir.
Yargıtay, 6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan kurusıkı tabancaların doğrudan müsaderesi yerine 5729 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmak üzere idareye teslim edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Ayrıca tek başına yasak silah niteliği taşımayan ve bağımsız olarak silah imalinde kullanılamayacağı belirtilen bazı parçaların sanığa iadesi gerektiğine karar verilmiştir.
Bu karar, silahın ve ele geçirilen parçaların hukuki niteliği belirlenmeden tamamı hakkında aynı müsadere kararının verilemeyeceğini göstermektedir.
Dolayısıyla kurusıkı silahın yasak nitelikte olup olmadığı, yalnızca mahkûmiyet bakımından değil, eşyanın müsaderesi veya iadesi bakımından da önem taşımaktadır.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silah Nedeniyle Tutuklama Kararı Verilir Mi?
Kurusıkıdan dönüştürülmüş silahlarla ilgili soruşturmalarda tutuklama tedbiri gündeme gelebilir.
Ancak silahın dönüştürülmüş olması, her olayda tutuklama kararı verilmesini gerektirmez.
Tutuklama bakımından CMK’nın 100. maddesinde düzenlenen koşulların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmelidir.
Özellikle suçun niteliği, kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, kaçma şüphesi, delilleri karartma tehlikesi ve adli kontrolün yeterli olup olmayacağı üzerinde durulmalıdır.
Dönüştürülmüş tabancanın yalnızca bulundurulması nedeniyle yürütülen soruşturma ile çok sayıda silahın dönüştürülerek ticaretinin yapıldığı iddiasına ilişkin soruşturmanın tutuklama bakımından aynı şekilde değerlendirilmesi beklenemez.
Bununla birlikte silahın sanık tarafından dönüştürüldüğüne ilişkin somut delil bulunmaması ve suç vasfının yalnızca bulundurma kapsamında kalması ihtimali, tutukluluğun değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silah Davalarında Savunma Nasıl Değerlendirilmelidir?
Bu davalarda savunma hazırlanırken ilk olarak sanığa isnat edilen fiilin doğru belirlenmesi gerekir.
Sanığın suçlaması, kurusıkı tabancayı dönüştürmek mi, dönüştürülmüş silahı satmak mı, yoksa böyle bir tabancayı taşımak veya bulundurmak mıdır?
Bu ayrım yapılmadan yalnızca silahın teknik özellikleri üzerinden sonuca gidilmesi, suç vasfının hatalı belirlenmesine yol açabilir.
Özellikle kurusıkı tabancayı taşıma veya bulundurma nedeniyle açılan davalarda sanığın silahı ne zaman, nereden ve hangi koşullarda edindiği önemlidir.
Tabancanın faturası, varsa satın alma ve bildirim belgeleri, marka ve model bilgileri ile üretim özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.
Bunun yanında kriminal raporda silahın sonradan değiştirildiğinin kesin olarak belirtilip belirtilmediği incelenmelidir.
Bazı raporlarda silahın yalnızca özel nitelikli fişek atabildiği belirtilmesine rağmen bunun sonradan yapılmış tadilattan kaynaklanıp kaynaklanmadığı açıklığa kavuşturulmamış olabilir.
Böyle bir durumda ek bilirkişi incelemesi yapılması gerekli hale gelebilir.
Savunma açısından en önemli husus, silahın teknik niteliği ile sanığın bu niteliği bildiğine ilişkin delillerin ayrı ayrı değerlendirilmesidir.
Ayrıca dönüştürme işleminin sanık tarafından gerçekleştirildiği iddia ediliyorsa bunun hangi somut delillere dayandırıldığı araştırılmalıdır.
Bir silahın dönüştürülmüş olması, onu bulunduran kişinin dönüştürme işlemini bizzat yaptığına dair yeterli kanıt değildir.
2024 Yılındaki Kanun Değişikliği Eski Tarihli Suçlara Uygulanır Mı?
Kurusıkıdan dönüştürülen silahlarla ilgili önemli meselelerden biri de suç tarihidir.
7533 sayılı Kanun ile 6136 sayılı Kanun’un 12. ve 13. maddelerinde değişiklik yapılmış ve bazı fiillerin cezaları ağırlaştırılmıştır.
Ancak Türk Ceza Kanunu’nun 7. maddesi gereğince suçun işlendiği tarihte yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun farklı hükümler içeriyorsa, failin lehine olan kanunun uygulanması gerekir.
Bu nedenle 30 Kasım 2024 tarihinden önce gerçekleştirildiği iddia edilen kurusıkı dönüştürme, taşıma veya bulundurma fiilleri bakımından, sonradan yürürlüğe giren daha ağır cezaların geçmişe dönük uygulanması mümkün değildir.
Özellikle eski tarihli Yargıtay kararlarında kurusıkı silahların dönüştürülmesine ilişkin olarak 6136 sayılı Kanun’un 13/5. maddesinden söz edildiği görülmektedir.
Ancak bu düzenleme 2024 yılında değiştirilmiştir. Güncel hukukta kurusıkıyı ateşli silaha dönüştürme fiili 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesinde açıkça düzenlenmektedir.
Bu sebeple eski Yargıtay kararları değerlendirilirken karar tarihinin ve olay tarihinin mutlaka dikkate alınması gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silahın Cezası Kaç Yıldır?
Kurusıkıyı ateşli silaha dönüştürme suçunda 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki temel ceza 5 yıldan 12 yıla kadar hapistir. Dönüştürülen silahın sayı ve nitelik bakımından vahim olmaması halinde üçte birden yarıya kadar indirim uygulanır.
Dönüştürülmüş silahı ruhsatsız satın alma, taşıma veya bulundurmanın temel cezası ise 6136 sayılı Kanun’un 13/1. maddesine göre 2 yıldan 4 yıla kadar hapistir.
Kurusıkıdan Çevrilme Silah Taşımak Suç Mu?
Evet. Tabancanın 6136 sayılı Kanun kapsamındaki ateşli silah niteliği taşıması ve suçun diğer unsurlarının gerçekleşmesi halinde ruhsatsız taşıma nedeniyle cezai sorumluluk doğar.
Kurusıkı Silah Sonradan Dönüştürülmemişse Beraat Kararı Verilir Mi?
Silahın sonradan değiştirilmediğinin anlaşılması, özellikle kurusıkıyı dönüştürme suçlaması bakımından önemlidir.
Bununla birlikte silahın mevcut haliyle 6136 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığı ve sanığın gerçek niteliğini bilip bilmediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu konularda suçun unsurları ispatlanamamışsa beraat kararı verilebilir.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silahın Yanında Mermi Bulunmazsa Ceza Verilir Mi?
Silahla birlikte mermi bulunmaması tek başına beraat sebebi değildir.
Ancak özellikle tabancada sonradan tadilat yapıldığı belirlenememişse ve sanık silahı orijinal kurusıkı olarak bildiğini savunuyorsa, özel nitelikli fişek bulunmaması bu savunmanın değerlendirilmesinde önemli olabilir.
Evde Dönüştürülmüş Kurusıkı Silah Bulundurmak Suç Mudur?
Evet. 6136 sayılı Kanun kapsamındaki bir silahın ruhsatsız bulundurulması suç oluşturabilir.
Ancak bir adet ve kanunda belirtilen özelliklere sahip silahın ev veya işyerinde bulundurulmasına ilişkin 13/3. madde koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Normal Kurusıkı Silah Taşımak Hapis Cezasını Gerektirir Mi?
Sonradan dönüştürülmemiş ve 5729 sayılı Kanun kapsamında bulunan kurusıkı silahların taşınması, bu Kanun’daki yasaklara tabidir.
Yasal koşullara aykırı taşıma, kural olarak 5729 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırım gerektirir. Bu durum, ateşli silaha dönüştürülmüş tabancanın 6136 sayılı Kanun kapsamında taşınmasından farklıdır.
Bununla birlikte silahla işlenen tehdit, yaralama veya başka bir suç varsa bu fiiller ayrıca cezai sorumluluk doğurabilir.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silahla Ateş Edilirse Ceza Artar Mı?
Silahın ateşlenmesi sonucunda tehdit, yaralama, öldürmeye teşebbüs veya başka bir suç işlenmişse 6136 sayılı Kanun’a aykırılık yanında ilgili Türk Ceza Kanunu hükümleri de gündeme gelebilir.
Örneğin bir kişinin dönüştürülmüş ruhsatsız tabancayla başkasını yaralaması durumunda, olayın özelliklerine göre ruhsatsız silah suçunun yanında kasten yaralama suçundan da sorumluluk doğabilir.
Bu konuda ayrıntılı bilgi için Ruhsatsız Silahla Adam Vurma Cezası ve Silahla Adam Yaralama Cezası başlıklı yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Kurusıkıdan Dönüştürülen Silahın Cezasında Delillerin ve Ceza Avukatının Önemi
Kurusıkıdan dönüştürülen silahlarla ilgili ceza davalarında ilk olarak tabancanın 6136 sayılı Kanun kapsamında bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir.
Ardından silahın teknik özelliklerinin sonradan değiştirilip değiştirilmediği, bu değişikliğin kim tarafından yapıldığı ve sanığın silahın gerçek niteliğini bilip bilmediği araştırılmalıdır.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin özellikle 2015/19031, 2016/7415, 2021/18802 ve 2021/13140 sayılı kararlarında, silahın özel nitelikli fişekleri atabilmesinin sanığın cezalandırılması açısından tek başına yeterli görülmediği anlaşılmaktadır.
Buna karşılık 2023/7367 ve 2023/9684 sayılı kararlarda, kurusıkıdan dönüştürülen silahların ticaretinin somut delillerle ortaya konulduğu olaylarda mahkûmiyet hükümleri hukuka uygun bulunmuştur.
Dolayısıyla kurusıkıdan dönüştürülen silah davalarında belirleyici olan yalnızca tabancanın niteliği değildir. Suçun maddi ve manevi unsurlarının, her sanık yönünden ayrı ayrı ve kesin delillerle ortaya konulması gerekir.
Kurusıkıdan dönüştürülen silahın cezası belirlenirken üretim, satış, taşıma ve bulundurma fiilleri birbirinden ayrılmalı; kriminal raporlar, silahın orijinal özellikleri, suç tarihi ve sanığın kastı birlikte değerlendirilmelidir.
