Son yıllarda özellikle çocuklara ait müstehcen içerik bulundurma, çocuk istismarı görüntülerini paylaşma ve TCK 226 kapsamında müstehcenlik suçları bakımından yürütülen soruşturmaların önemli bir kısmı, NCMEC (National Center for Missing & Exploited Children) tarafından yapılan bildirimler üzerine başlatılmaktadır. Türkiye’de Cumhuriyet Başsavcılıklarının yürüttüğü çok sayıda soruşturmanın başlangıç noktasını artık NCMEC raporu oluşturmaktadır.
Ancak birçok kişi hakkında soruşturma başlatılmasına neden olan bu bildirimler, tek başına mahkûmiyet için yeterli delil niteliğinde değildir. NCMEC raporlarının hukuki değeri, dijital materyallerden elde edilen teknik bulgular, bilirkişi incelemeleri ve diğer delillerle birlikte değerlendirilmektedir. Nitekim Yargıtay da birçok kararında bu hususu özellikle vurgulamaktadır.
Bu yazıda NCMEC’in ne olduğu, Türkiye’deki ceza soruşturmalarına nasıl etki ettiği, dijital delillerin nasıl değerlendirildiği ve Yargıtay uygulaması ayrıntılı olarak incelenecektir.
NCMEC Nedir?
NCMEC (National Center for Missing & Exploited Children), Türkçesiyle Ulusal Kayıp ve İstismara Uğrayan Çocuklar Merkezi, Amerika Birleşik Devletleri’nde faaliyet gösteren ve çocukların cinsel istismarına ilişkin ihbarları toplayan bir kuruluştur.
NCMEC doğrudan ceza soruşturması yapan bir kolluk birimi değildir. Bunun yerine;
- teknoloji şirketlerinden gelen ihbarları toplar,
- dijital içerikleri analiz eder,
- IP kayıtlarını muhafaza eder,
- ilgili ülke makamlarına rapor gönderir.
Facebook, Instagram, Google, Microsoft, X (Twitter), Dropbox, Apple ve benzeri birçok uluslararası teknoloji şirketi, çocukların cinsel istismarına ilişkin içerik tespit ettiklerinde bunları NCMEC sistemine bildirmektedir.
Türkiye bakımından da Cumhuriyet Başsavcılıklarına ulaşan birçok dosyanın başlangıcını bu bildirimler oluşturmaktadır.
NCMEC Raporu Nasıl Oluşur?
NCMEC raporları çoğu zaman kullanıcı tarafından yapılan bir ihbar sonucu değil, otomatik dijital tespit sistemleri sayesinde hazırlanır.
Platformlar;
- yüklenen fotoğrafları,
- videoları,
- bulut depolama alanlarını,
- e-posta eklerini,
- sosyal medya paylaşımlarını otomatik olarak tarayabilmektedir.
Daha önce çocuk istismarı materyali olduğu tespit edilmiş dosyalar, dijital parmak izi (hash değeri) yöntemiyle tekrar sisteme yüklendiğinde otomatik olarak algılanmaktadır.
Bazı durumlarda ise yapay zekâ destekli içerik analizleri veya kullanıcı şikâyetleri de süreci başlatabilmektedir.
Şirket tarafından hazırlanan ihbar, NCMEC’e iletilmekte; NCMEC ise teknik bilgileri ilgili ülkenin yetkili makamlarına göndermektedir.
Türkiye’de NCMEC Bildirimi Sonrası Süreç Nasıl İşler?
NCMEC tarafından hazırlanan rapor doğrudan kişiye dava açılması sonucunu doğurmaz.
Genellikle süreç şu şekilde ilerlemektedir:
- NCMEC raporu Türkiye’ye iletilir.
- Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlatır.
- IP adresi araştırılır.
- İnternet aboneliği tespit edilir.
- Sulh Ceza Hakimliğinden arama ve el koyma kararı alınabilir.
- Telefon, bilgisayar, tablet, harici disk ve diğer dijital materyallere el konulur.
- Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü veya bilirkişiler tarafından ayrıntılı dijital inceleme yapılır.
- Elde edilen teknik veriler doğrultusunda kamu davası açılıp açılmayacağı değerlendirilir.
Dolayısıyla soruşturmanın temelini yalnızca NCMEC raporu değil, soruşturma sırasında elde edilen tüm teknik deliller oluşturmaktadır.
NCMEC Raporu Tek Başına Mahkûmiyet İçin Yeterli midir?
NCMEC raporu, ceza muhakemesi bakımından önemli bir başlangıç delili niteliği taşımakla birlikte, tek başına mahkûmiyet kararı verilmesi için yeterli kabul edilmemektedir.
Özellikle aşağıdaki hususların teknik olarak ortaya konulması gerekir:
- paylaşımın gerçekten sanık tarafından yapılıp yapılmadığı,
- IP adresinin doğru kişiye ait olup olmadığı,
- dijital materyallerde ilgili dosyaların bulunup bulunmadığı,
- dosyaların ne zaman oluşturulduğu,
- kullanıcı tarafından bilerek kaydedilip kaydedilmediği,
- üçüncü kişiler tarafından yüklenme ihtimali,
- otomatik senkronizasyon ihtimali,
- bulut depolama sistemlerinin etkisi.
Yargıtay da birçok kararında eksik teknik inceleme ile hüküm kurulamayacağını açıkça belirtmektedir.
Yargıtay’a Göre NCMEC Dosyalarında Teknik İnceleme Zorunludur
Yargıtay uygulaması incelendiğinde, dijital delillerin ayrıntılı şekilde incelenmesine büyük önem verildiği görülmektedir.
Örneğin Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2025/2684 sayılı kararında, yalnızca NCMEC raporuna dayanılarak hüküm kurulmasının yeterli olmadığı belirtilmiştir. Daire; sanığa ait dijital materyaller üzerinde uzman bilirkişi incelemesi yaptırılması, suça konu görüntünün gerçekten sanığın cihazlarında bulunup bulunmadığının araştırılması ve paylaşımın sanık tarafından gerçekleştirildiğinin teknik olarak ortaya konulması gerektiğini ifade ederek eksik inceleme nedeniyle mahkûmiyet kararını bozmuştur.
Bu karar, savunma açısından oldukça önemlidir. Çünkü soruşturma makamlarının yalnızca NCMEC raporuna değil, dijital delillerin bütününe dayanması gerektiğini ortaya koymaktadır.
NCMEC Raporu Geldiğinde Her Dosyada Aynı Suç mu Oluşur?
Hayır.
NCMEC raporu yalnızca ihbar niteliğindedir. Dosyada elde edilen teknik bulgulara göre farklı suç tipleri gündeme gelebilir.
Örneğin;
- çocuklara ait müstehcen görüntü bulundurma,
- çocuk pornografisi paylaşma,
- sosyal medya üzerinden yayınlama,
- üçüncü kişilere gönderme,
- üretme,
- depolama,
- çoğaltma gibi farklı fiillerin her biri Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesi kapsamında ayrı değerlendirmeye tabi tutulabilir.
Bu nedenle her NCMEC dosyasında aynı ceza uygulanacağı düşüncesi doğru değildir. Dosyanın teknik özellikleri, dijital inceleme raporları ve elde edilen diğer deliller suç vasfının belirlenmesinde belirleyici rol oynar.
NCMEC Davalarında Dijital Deliller, Arama-El Koyma ve Savunma Stratejileri
NCMEC (National Center for Missing & Exploited Children) tarafından yapılan bildirimler üzerine başlatılan soruşturmalarda, ceza yargılamasının en önemli unsurunu dijital deliller oluşturmaktadır. NCMEC raporu çoğu zaman soruşturmanın başlangıç noktası olsa da, mahkûmiyet veya beraat kararı verilmesinde belirleyici olan husus; telefon, bilgisayar, tablet, harici disk ve diğer dijital materyaller üzerinde yapılan teknik incelemelerden elde edilen bulgulardır.
Bu nedenle gerek soruşturma aşamasında gerekse kovuşturma sürecinde dijital delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi ve uzman bilirkişiler tarafından değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
NCMEC Davalarında Arama ve El Koyma Süreci
Cumhuriyet Başsavcılığı, NCMEC raporunda yer alan IP adresi veya kullanıcı bilgileri doğrultusunda ilgili internet aboneliğini tespit ettikten sonra, çoğu dosyada CMK hükümleri uyarınca arama ve elkoyma kararı alınmasını talep etmektedir.
Sulh Ceza Hâkimliği tarafından verilen karar doğrultusunda kolluk kuvvetleri;
- cep telefonlarına,
- dizüstü ve masaüstü bilgisayarlara,
- harici disk ve USB belleklere,
- tabletlere,
- hafıza kartlarına,
- NAS sistemlerine,
- dijital depolama cihazlarına el koyabilmektedir.
Bazı soruşturmalarda yalnızca bir cep telefonundan elde edilen veriler yeterli görülürken, bazı dosyalarda evde bulunan tüm dijital cihazlar incelemeye gönderilmektedir.
Ancak burada unutulmaması gereken önemli bir husus bulunmaktadır. El koyma işlemi tek başına suçun işlendiğini göstermez. Asıl önemli olan, cihazlardan elde edilen dijital verilerin ne şekilde değerlendirileceğidir.
Dijital Materyaller Nasıl İncelenir?
El konulan cihazlar genellikle Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü veya konusunda uzman bilirkişiler tarafından incelenmektedir.
İnceleme sırasında;
- silinmiş dosyalar,
- internet geçmişi,
- sosyal medya hesapları,
- bulut depolama uygulamaları,
- e-posta hesapları,
- mesajlaşma uygulamaları,
- dosya oluşturma tarihleri,
- dosya indirme kayıtları,
- kullanıcı oturum bilgileri,
- hash değerleri,
- metadata kayıtları ayrıntılı şekilde analiz edilmektedir.
Bu incelemeler sayesinde yalnızca dosyanın cihazda bulunup bulunmadığı değil, hangi kullanıcı tarafından oluşturulduğu, ne zaman indirildiği, paylaşılıp paylaşılmadığı ve bilinçli olarak muhafaza edilip edilmediği de araştırılmaktadır.
IP Adresinin Sanığa Ait Olması Tek Başına Yeterli midir?
Hayır.
NCMEC raporlarında çoğu zaman belirli bir IP adresi, kullanıcı adı veya e-posta hesabı yer almaktadır. Ancak bu teknik bilgiler tek başına suçun sanık tarafından işlendiğini kesin olarak ispatlamaz.
Örneğin;
- aynı internet bağlantısını birden fazla kişi kullanabilir,
- kablosuz ağ başkaları tarafından kullanılmış olabilir,
- ortak iş yeri interneti söz konusu olabilir,
- aile bireylerinden biri paylaşımı gerçekleştirmiş olabilir,
- cihaz üçüncü kişiler tarafından kullanılmış olabilir.
Bu nedenle yalnızca abonelik kaydı değil, dijital materyallerde elde edilen teknik veriler de birlikte değerlendirilmelidir.
Ceza yargılamasında temel ilke, şüphenin sanık lehine değerlendirilmesidir. Teknik veriler sanığın fiili gerçekleştirdiğini tereddütsüz ortaya koymuyorsa, bu durum savunma açısından önemli bir değerlendirme konusu hâline gelir.
NCMEC Davalarında Bilirkişi İncelemesi Neden Bu Kadar Önemlidir?
NCMEC dosyalarının büyük çoğunluğunda uyuşmazlık, dijital delillerin yorumlanmasından kaynaklanmaktadır.
Bu nedenle bilirkişi raporları çoğu zaman davanın sonucunu belirleyen en önemli delildir.
Bilirkişi incelemesinde özellikle şu sorular cevaplandırılmalıdır:
- Dosyalar gerçekten sanığın cihazında mevcut mudur?
- Dosyalar ne zaman oluşturulmuştur?
- Otomatik senkronizasyon sonucu cihaza gelmiş olabilir mi?
- Kullanıcının dosyayı açtığına ilişkin kayıt var mıdır?
- Paylaşım işlemi hangi cihazdan gerçekleştirilmiştir?
- Paylaşım tarihi ile cihaz kayıtları uyumlu mudur?
- Dosya bilinçli şekilde saklanmış mıdır?
- Dosya üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmış mıdır?
Bu soruların cevaplandırılması, suç vasfının doğru belirlenmesi bakımından büyük önem taşımaktadır.
Yargıtay: Eksik Bilirkişi İncelemesi ile Hüküm Kurulamaz
Yargıtay da dijital materyaller üzerinde ayrıntılı teknik inceleme yapılmadan karar verilmesini hukuka aykırı bulmaktadır.
Nitekim Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2025/2684 sayılı kararında, sanığın paylaşımı kendisinin yapmadığını savunması karşısında, dijital materyaller üzerinde uzman bilirkişi incelemesi yaptırılarak suça konu görüntünün cihazlarda bulunup bulunmadığının ve paylaşımın gerçekten sanık tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin araştırılması gerektiği belirtilmiştir. Bu incelemeler yapılmadan verilen mahkûmiyet hükmü eksik araştırma nedeniyle bozulmuştur.
Bu karar, NCMEC dosyalarında teknik incelemenin zorunlu olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Görüntülerin Hukuki Niteliğinin Belirlenmesi Gerekir
Her dijital görüntü otomatik olarak TCK’nın aynı hükmü kapsamında değerlendirilemez.
Öncelikle;
- görüntülerin gerçekten çocuklara ait olup olmadığı,
- görüntülerde çocuk kullanılıp kullanılmadığı,
- müstehcenlik unsurunun bulunup bulunmadığı,
- paylaşımın gerçekleşip gerçekleşmediği,
- yalnızca depolama mı yoksa yayma fiilinin mi bulunduğu uzman bilirkişiler tarafından değerlendirilmelidir.
Yargıtay: Görüntüler Uzman Bilirkişilerce Ayrıntılı İncelenmelidir
Bu konuda önemli kararlardan biri Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2020/21479 sayılı kararıdır.
Söz konusu kararda Yargıtay;
- ele geçirilen dijital materyaller üzerinde uzman bilirkişi incelemesi yapılmasını,
- görüntülerde çocuk kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesini,
- NCMEC tarafından gönderilen dosyalar ile ele geçirilen görüntülerin karşılaştırılmasını,
- Facebook, Twitter ve benzeri platformlarda paylaşım yapılıp yapılmadığının araştırılmasını zorunlu görmüş; bu araştırmalar yapılmadan verilen beraat kararını eksik inceleme nedeniyle bozmuştur.
Bu karar, hem iddia makamı hem de savunma açısından teknik incelemenin kapsamını göstermesi bakımından oldukça önemlidir.
NCMEC Davalarında Etkili Savunma Nasıl Yapılır?
Her dosyanın kendine özgü özellikleri bulunmakla birlikte, savunmanın yalnızca NCMEC raporuna odaklanması çoğu zaman yeterli değildir.
Etkili bir savunmada özellikle;
- dijital materyallerin hukuka uygun şekilde elde edilip edilmediği,
- arama ve elkoyma kararlarının usule uygun olup olmadığı,
- bilirkişi raporlarının bilimsel yeterliliği,
- IP kayıtlarının doğruluğu,
- paylaşımı gerçekleştiren kişinin kesin olarak tespit edilip edilmediği,
- cihazın başkaları tarafından kullanılma ihtimali,
- otomatik senkronizasyon veya bulut depolama sistemlerinin etkisi,
- dosyaların kullanıcı iradesi dışında cihaza kaydedilmiş olma ihtimali ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.
Özellikle dijital delillerin teknik yönü ağır bastığından, gerektiğinde ek bilirkişi raporu alınmasının talep edilmesi, eksik veya çelişkili raporlara itiraz edilmesi ve teknik bulguların ayrıntılı şekilde tartışılması savunma bakımından büyük önem taşımaktadır.
Yargıtay Kararları Işığında NCMEC Davalarının Değerlendirilmesi
NCMEC (National Center for Missing & Exploited Children) bildirimleri üzerine başlatılan soruşturmalarda, uygulamanın hangi yönde geliştiğini anlamanın en sağlıklı yolu Yargıtay kararlarını incelemektir. Son yıllarda verilen kararlar değerlendirildiğinde, Yargıtay’ın iki temel ilkeye önem verdiği görülmektedir. Birincisi, NCMEC raporunun soruşturmanın başlaması için önemli bir delil olduğu, ikincisi ise mahkûmiyet kararı verilebilmesi için mutlaka teknik inceleme ve diğer delillerle desteklenmesi gerektiğidir.
Aşağıda, uygulamaya yön veren önemli Yargıtay kararlarının özeti ve bu kararlardan çıkarılması gereken hukuki sonuçlar yer almaktadır.
Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2020/21479 Sayılı Kararı: NCMEC Raporu Tek Başına Yeterli Değildir
Bu karar, NCMEC soruşturmalarında en çok atıf yapılan içtihatlardan biridir.
Olayda, ABD Ulusal Kayıp ve Sömürülen Çocuklar Merkezi (NCMEC) tarafından yapılan bildirim üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlatmış, raporda yer alan IP adresi üzerinden sanığa ulaşılmıştır. Sanığın kullandığını kabul ettiği internet bağlantısı üzerinden çocuklara ait olduğu iddia edilen müstehcen görüntülerin yüklendiği belirtilmiş, ayrıca sanığın harici diskinde NCMEC tarafından gönderilen bazı görüntülerle birebir eşleşen dosyalar tespit edilmiştir. Bununla birlikte yerel mahkeme, görüntülerde yer alan kişilerin çocuk olduğunun ilk bakışta anlaşılamadığı ve birçok fotoğrafta yüzlerin görünmediği gerekçesiyle beraat kararı vermiştir.
Yargıtay ise bu yaklaşımı isabetli bulmamıştır. Kararda, görüntülerin gerçekten çocuklara ait olup olmadığının uzman bilirkişiler tarafından ayrıntılı şekilde incelenmesi, NCMEC tarafından gönderilen dosyalar ile sanıktan ele geçirilen dosyaların teknik olarak karşılaştırılması ve görüntülerin internet ortamında paylaşılıp paylaşılmadığının araştırılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu incelemeler yapılmadan verilen beraat kararının eksik araştırmaya dayandığı belirtilerek karar bozulmuştur.
Bu kararın en önemli sonucu, mahkemelerin yalnızca ilk izlenime göre değil, teknik bilirkişi raporlarına dayanarak karar vermesi gerektiğini ortaya koymasıdır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2025/2684 Sayılı Kararı: Dijital Materyaller Mutlaka İncelenmelidir
NCMEC dosyalarında en önemli tartışmalardan biri, paylaşımın gerçekten sanık tarafından yapılıp yapılmadığıdır.
İncelenen olayda NCMEC raporunda, belirli bir Instagram hesabı üzerinden çocuklara ait müstehcen içerik paylaşıldığı belirtilmiş; IP adresinin sanığa ait internet aboneliğiyle bağlantılı olduğu tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesi bu deliller doğrultusunda mahkûmiyet kararı vermiştir.
Ancak sanık, paylaşımı kendisinin yapmadığını savunmuştur.
Yargıtay, bu savunmanın teknik olarak araştırılması gerektiğini belirterek önemli bir ilkeye dikkat çekmiştir. Daireye göre, sanığa ait telefon, bilgisayar ve diğer dijital materyaller üzerinde uzman bilirkişi incelemesi yaptırılmalı; suça konu görüntünün cihazlarda bulunup bulunmadığı, paylaşım kayıtlarının mevcut olup olmadığı ve paylaşımın gerçekten sanık tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği tereddüde yer bırakmayacak şekilde ortaya konulmalıdır.
Bu araştırmalar yapılmadan verilen mahkûmiyet kararı eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur.
Karar, özellikle savunma açısından büyük önem taşımaktadır. Çünkü yalnızca IP adresinin sanığa ait olması veya NCMEC raporunda kullanıcı bilgilerinin yer alması, tek başına mahkûmiyet için yeterli görülmemektedir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2024/404 Sayılı Kararı: Paylaşımın Niteliği Suç Vasfını Değiştirebilir
NCMEC dosyalarında her paylaşım aynı suç tipini oluşturmaz.
Bu kararda sanık, kendisine gönderilen bir görüntüyü montajlayarak yalnızca mesaj yoluyla belirli bir kişiye göndermiştir. Yerel mahkeme bu eylemi TCK’nın 226/5. maddesi kapsamında değerlendirmiş ve mahkûmiyet kararı vermiştir.
Yargıtay ise dosyayı farklı değerlendirmiştir.
Daireye göre, görüntünün sosyal medya üzerinden herkesin erişimine açık şekilde yayımlanması ile yalnızca belirli bir kişiye doğrudan mesaj olarak gönderilmesi arasında önemli bir hukuki fark bulunmaktadır. Olayda basın ve yayın yoluyla yayma unsurunun oluşmadığı, bu nedenle eylemin TCK m.226/3 kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş; suç vasfının yanlış belirlenmesi nedeniyle hüküm bozulmuştur.
Bu karar, dijital paylaşımın kapsamının ve yönteminin ceza miktarını doğrudan etkileyebileceğini göstermektedir.
Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2023/3150 Sayılı Kararı: Çocuk Kullanılarak Üretilen Görüntüler En Ağır Değerlendirmeye Tabi Tutulmaktadır
İncelenen olayda sanığın, öz kızı hakkında cinsel içerikli görüntüler çektiği ve bu görüntüleri sosyal medya üzerinden tanıştığı kişilere gönderdiği tespit edilmiştir.
Sanık, görüntüleri kendisinin çektiğini ve belirli kişilere gönderdiğini kabul etmiştir. Dijital inceleme raporları da bu savunmayı doğrulamıştır.
Yargıtay, bu olayda yalnızca müstehcenlik suçunun değil, aynı zamanda çocuğun cinsel istismarı suçunun da oluştuğunu değerlendirmiştir. Ayrıca görüntülerin çocuk kullanılarak bizzat üretilmiş olması nedeniyle TCK’nın 226. maddesinin ilgili hükümlerinin uygulanmasının isabetli olduğu sonucuna ulaşmıştır. Kurulan mahkûmiyet hükmü hukuka uygun bulunmuştur.
Bu karar, NCMEC bildirimine konu görüntülerin içeriğinin suç vasfının belirlenmesinde ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
Yargıtay Kararlarından Çıkarılması Gereken Temel İlkeler
İncelenen kararlar birlikte değerlendirildiğinde, NCMEC soruşturmalarında uygulamaya yön veren bazı temel ilkeler ortaya çıkmaktadır:
- NCMEC raporu, soruşturmanın başlaması için önemli bir delildir; ancak tek başına mahkûmiyet için yeterli kabul edilmez.
- Dijital materyaller üzerinde uzman bilirkişi incelemesi yapılması çoğu dosyada zorunludur.
- IP adresinin sanığa ait olması, paylaşımın mutlaka sanık tarafından yapıldığını göstermez; bu husus teknik delillerle desteklenmelidir.
- Görüntülerin gerçekten çocuklara ait olup olmadığı ve müstehcenlik unsurunu taşıyıp taşımadığı uzman incelemesiyle belirlenmelidir.
- Paylaşımın herkese açık şekilde mi yapıldığı, yoksa yalnızca belirli kişilere mi gönderildiği suç vasfının belirlenmesinde belirleyici olabilir.
- Eksik araştırma veya yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak verilen kararlar, Yargıtay tarafından sıklıkla bozulmaktadır.
Bu kararlar göstermektedir ki, NCMEC davaları yalnızca ceza hukuku bilgisiyle değil; bilişim hukuku, dijital delil değerlendirmesi ve adli bilişim konularında da teknik bilgi gerektiren dosyalardır. Bu nedenle hem soruşturma hem de kovuşturma aşamasında dijital delillerin ayrıntılı biçimde incelenmesi ve gerektiğinde uzman bilirkişi raporlarına itiraz edilmesi, etkili bir savunmanın en önemli unsurlarından biridir.
NCMEC Davalarında Sık Sorulan Sorular (SSS)
NCMEC Bildirimi Alan Herkes Hakkında Dava Açılır mı?
Hayır. NCMEC tarafından yapılan bildirim, Cumhuriyet Başsavcılığı açısından bir ihbar niteliğindedir ve doğrudan mahkûmiyet sonucunu doğurmaz. Savcılık öncelikle IP adresi, kullanıcı bilgileri, dijital materyaller ve diğer teknik delilleri değerlendirerek kamu davası açılıp açılmayacağına karar verir.
Bazı dosyalarda yapılan teknik inceleme sonunda suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar (KYOK) verilebilmektedir.
NCMEC Raporu Kesin Delil Sayılır mı?
Hayır.
NCMEC raporu, ceza soruşturmasının başlamasına neden olabilecek önemli bir teknik bildirimdir. Ancak Türk Ceza Muhakemesi Hukuku bakımından tek başına mahkûmiyet için yeterli değildir.
Mahkeme;
- dijital inceleme raporlarını,
- IP kayıtlarını,
- bilirkişi raporlarını,
- arama sırasında ele geçirilen materyalleri,
- sanığın savunmasını,
- diğer teknik delilleri
birlikte değerlendirerek karar vermektedir.
Nitekim Yargıtay kararları da bu yönde istikrarlı bir uygulama ortaya koymaktadır.
Telefonda veya Bilgisayarda Görüntü Bulunması Tek Başına Suç Oluşturur mu?
Her zaman hayır.
Bir dosyanın cihazda bulunması ile bu dosyanın bilerek bulundurulması, indirilmesi, üretilmesi veya paylaşılması aynı hukuki sonucu doğurmaz.
Örneğin;
- otomatik senkronizasyon,
- bulut depolama sistemleri,
- mesajlaşma uygulamalarının otomatik indirme özelliği,
- üçüncü kişilerin cihazı kullanması gibi ihtimaller de değerlendirilmelidir.
Bu nedenle cihazda bulunan her dosya otomatik olarak mahkûmiyet sebebi oluşturmaz.
NCMEC Dosyalarında Beraat Kararı Verilebilir mi?
Evet.
Her NCMEC bildirimi mahkûmiyetle sonuçlanmaz.
Örneğin;
- paylaşımın sanık tarafından yapıldığının ispatlanamaması,
- dijital delillerin yetersiz olması,
- teknik incelemenin eksik yapılması,
- görüntülerin suç oluşturduğunun kesin şekilde belirlenememesi,
- suçun sanık tarafından işlendiğine ilişkin makul şüphenin giderilememesi gibi durumlarda beraat kararı verilebilmektedir.
Özellikle Yargıtay’ın eksik bilirkişi incelemeleri nedeniyle birçok kararı bozduğu görülmektedir.
Dijital Bilirkişi Raporuna İtiraz Edilebilir mi?
Evet.
Bilirkişi raporları kesin delil değildir.
Taraflar;
- rapordaki teknik eksiklikleri,
- yöntem hatalarını,
- çelişkileri,
- eksik incelemeleri mahkemeye bildirerek ek rapor veya yeni bilirkişi incelemesi talep edebilir.
Özellikle dijital delillerin değerlendirilmesinde uzmanlık gerektiren teknik konular bulunduğundan bilirkişi raporları ayrıntılı şekilde incelenmelidir.
IP Adresinin Sanığa Ait Olması Mahkûmiyet İçin Yeterli midir?
Hayır.
IP adresi yalnızca internet aboneliğinin belirlenmesini sağlar.
Ancak;
- bağlantının kim tarafından kullanıldığı,
- paylaşımı yapan kişinin kim olduğu,
- cihazın başkalarının kullanımına açık olup olmadığı ayrıca araştırılmalıdır.
Bu nedenle yalnızca internet aboneliği üzerinden mahkûmiyet kararı verilmesi mümkün değildir.
NCMEC Davalarında Avukat Desteği Neden Önemlidir?
NCMEC soruşturmaları klasik ceza davalarından farklı olarak adli bilişim, dijital deliller, IP kayıtları, hash değerleri, metadata, bulut depolama sistemleri ve bilirkişi raporlarının değerlendirilmesi gibi teknik konuları içermektedir.
Bu nedenle soruşturmanın henüz başlangıç aşamasından itibaren yapılacak hukuki değerlendirme, dosyanın seyri üzerinde önemli etki oluşturabilir.
Özellikle;
- arama ve elkoyma işlemlerinin hukuka uygunluğu,
- dijital materyallerin incelenme yöntemi,
- bilirkişi raporlarına itiraz,
- suç vasfının doğru belirlenmesi,
- eksik soruşturma işlemlerinin tespiti profesyonel bir savunmanın temel unsurları arasında yer almaktadır.
Sonuç
NCMEC bildirimleri, son yıllarda Türkiye’de özellikle çocuklara ait müstehcen içerik iddialarıyla yürütülen soruşturmaların önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Bununla birlikte, NCMEC raporu tek başına mahkûmiyet anlamına gelmez. Ceza yargılamasında temel ilke, sanığın suçluluğunun her türlü makul şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle ispat edilmesidir. Bu nedenle dijital materyaller üzerinde yapılacak teknik incelemeler, bilirkişi raporları, IP kayıtlarının doğruluğu ve diğer deliller birlikte değerlendirilmeden sağlıklı bir hukuki sonuca ulaşılması mümkün değildir.
Yargıtay kararları da, eksik teknik inceleme ile hüküm kurulamayacağını, görüntülerin niteliğinin uzman bilirkişilerce belirlenmesi gerektiğini ve paylaşımın gerçekten sanık tarafından yapıldığının somut delillerle ortaya konulmasının zorunlu olduğunu istikrarlı şekilde vurgulamaktadır.
Bu nedenle NCMEC soruşturmalarında hem soruşturma hem de kovuşturma aşamasında dosyanın teknik yönünün dikkatle incelenmesi büyük önem taşımaktadır.
İlgili Makaleler
NCMEC soruşturmalarının büyük bölümü Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesinde düzenlenen müstehcenlik suçları ile bağlantılıdır. Konu hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek isterseniz aşağıdaki makaleler de faydalı olacaktır:
- Müstehcen Görüntü Bulundurma Suçu: Dijital cihazlarda müstehcen içerik bulundurmanın hukuki sonuçları, suçun unsurları ve savunma yöntemleri.
- Müstehcenlik Suçunda Beraat Kararları: Yargıtay içtihatları ışığında beraat sebepleri, delil değerlendirmesi ve uygulamadaki önemli kararlar.
NCMEC Davaları ile ilgili olarak Cinsel Suçlar Avukatı Harun Karadağ ile iletişime geçebilirsiniz.
