Sosyal Medyada Tacizin Cezası Nedir?
Sosyal medyada taciz, Instagram, WhatsApp, Facebook, X (Twitter), TikTok, Telegram veya benzeri elektronik haberleşme araçları kullanılarak bir kişiye cinsel amaç taşıyan mesajlar gönderilmesi, rahatsız edici davranışlarda bulunulması veya cinsel içerikli söz ve görseller ile kişinin huzurunun bozulması halinde Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçunu oluşturabilir.
Üstelik suçun sosyal medya veya elektronik haberleşme araçları kullanılarak işlenmesi, kanunda ayrıca düzenlenmiş nitelikli hal kapsamında değerlendirilmektedir. Bu nedenle uygulamada Instagram mesajları, WhatsApp yazışmaları, Facebook Messenger görüşmeleri veya benzeri platformlar üzerinden gerçekleştirilen cinsel içerikli rahatsız etmeler hakkında hapis cezası verilebilmektedir.
Ancak her sosyal medya mesajı cinsel taciz suçunu oluşturmaz. Mesajın içeriği, kullanılan ifadeler, failin amacı, mağdurun rızasının bulunup bulunmadığı ve olayın tüm özellikleri ayrı ayrı değerlendirilir. Bu nedenle sosyal medya üzerinden yapılan her rahatsız edici davranışın ceza hukuku bakımından aynı sonucu doğurduğunu söylemek doğru değildir.
Bu yazıda sosyal medyada taciz suçunun cezasını, şikâyet sürecini, ispat sorunlarını, Yargıtay kararlarını ve uygulamada en sık karşılaşılan hukuki problemleri ayrıntılı şekilde inceleyeceğiz.
Sosyal Medyada Taciz Suçu Nedir?
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte kişiler arasındaki iletişim büyük ölçüde dijital platformlara taşınmıştır. Bugün birçok kişi gün içerisinde onlarca kez Instagram, WhatsApp, Facebook, X, Telegram veya benzeri uygulamaları kullanmaktadır. Bunun doğal sonucu olarak cinsel taciz suçları da artık önemli ölçüde elektronik haberleşme araçları üzerinden işlenmektedir.
Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçu, mağdurun vücut dokunulmazlığı ihlal edilmeksizin, cinsel amaç taşıyan söz, mesaj, görüntü veya davranışlarla kişinin rahatsız edilmesini cezalandırmaktadır.
Sosyal medya bakımından en sık karşılaşılan örnekler şunlardır:
- Instagram üzerinden cinsel içerikli mesaj göndermek,
- WhatsApp’tan müstehcen yazılar yazmak,
- Sürekli cinsel içerikli görüntü paylaşmak,
- Messenger üzerinden cinsel tekliflerde bulunmak,
- Karşı taraf istemediği halde ısrarla görüşme talep etmek,
- Cinsel içerikli ses kayıtları göndermek,
- Müstehcen fotoğraf veya video paylaşmak,
- Cinsel içerikli ifadeler kullanarak mağduru rahatsız etmek.
Burada önemli olan husus, davranışın cinsel amaç taşımasıdır. Rahatsız edici her mesaj cinsel taciz suçunu oluşturmaz. Bazı durumlarda hakaret, tehdit, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma veya ısrarlı takip suçları gündeme gelebilir.
Bu nedenle olayın hukuki nitelendirmesi, mesajların tamamı değerlendirilerek yapılmalıdır.
Sosyal Medya Üzerinden Rahatsız Edilmenin Cezası Nedir?
En çok sorulan sorulardan biri de “Sosyal medya üzerinden rahatsız edilmenin cezası nedir?” sorusudur.
Bunun tek bir cevabı yoktur. Çünkü gönderilen mesajın içeriğine göre uygulanacak suç tipi değişebilir.
Örneğin;
- Cinsel içerikli mesajlar gönderiliyorsa cinsel taciz suçu,
- Hakaret içeren ifadeler kullanılıyorsa hakaret suçu,
- Korkutucu ifadeler bulunuyorsa tehdit suçu,
- Sürekli mesaj atılarak kişinin huzuru bozuluyorsa kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu,
- Israrla takip edilmesi söz konusuysa ısrarlı takip suçu oluşabilir.
Ancak uygulamada en sık rastlanan durum, sosyal medya üzerinden gönderilen cinsel içerikli mesajlar nedeniyle TCK m.105 kapsamında cinsel taciz suçundan soruşturma açılmasıdır.
Elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenen cinsel taciz suçlarında kanun daha ağır bir yaptırım öngörmektedir. Bunun nedeni, failin mağdura çok daha kolay ulaşabilmesi, tacizin süreklilik kazanabilmesi ve mağdur üzerindeki psikolojik etkinin artmasıdır.
Dolayısıyla Instagram, WhatsApp, Facebook Messenger veya benzeri uygulamalar üzerinden gerçekleştirilen cinsel taciz eylemleri çoğu zaman basit cinsel tacizden daha ağır değerlendirilmektedir.
Sosyal Medyadan Cinsel İçerikli Mesaj Atmanın Cezası
Sosyal medyada en sık karşılaşılan suçlardan biri de karşı tarafa açık şekilde cinsel içerikli mesaj gönderilmesidir.
Örneğin;
- Cinsel ilişki teklif etmek,
- Müstehcen ifadeler kullanmak,
- Cinsel organlara ilişkin ifadeler yazmak,
- Karşı tarafı cinsel içerikli konuşmaya zorlamak,
- Israrla erotik mesaj göndermek,
- Cinsel içerikli fotoğraf paylaşmak,
- Mastürbasyon görüntüsü istemek veya göndermek,
gibi davranışlar somut olayın özelliklerine göre cinsel taciz suçunu oluşturabilir.
Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, mağdurun açık rızasının bulunmamasıdır. Karşılıklı rızaya dayanan yetişkin bireylerin özel yazışmaları ceza hukukunun konusu değildir. Ancak mağdur istemediği halde gönderilen cinsel içerikli mesajlar suç teşkil edebilir.
Ayrıca mağdur çocuk ise hukuki değerlendirme tamamen değişebilir. Bu durumda yalnızca cinsel taciz değil; çocuğun cinsel istismarı, müstehcenlik veya çocukların cinsel amaçlarla kullanılması gibi çok daha ağır suçlar gündeme gelebilir.
Yargıtay Kararları Sosyal Medyada Taciz Suçunu Nasıl Değerlendiriyor?
Yargıtay’ın son yıllarda verdiği kararlar incelendiğinde elektronik haberleşme araçlarıyla işlenen cinsel taciz suçlarında oldukça istikrarlı bir yaklaşım benimsendiği görülmektedir.
Instagram Üzerinden Gönderilen Cinsel Mesajlar
Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2023/1566 sayılı kararında sanığın Instagram üzerinden mağdura son derece ağır cinsel içerikli mesajlar gönderdiği dosya değerlendirilmiştir.
Sanık mesajların kendisine ait olduğunu kabul etmiş; dosyada yer alan yazışmalarda açık şekilde cinsel içerikli ifadeler bulunduğu tespit edilmiştir.
Yargıtay, Instagram’ın elektronik haberleşme aracı olduğunu vurgulayarak bu eylemin TCK m.105/2 kapsamında elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenen nitelikli cinsel taciz suçunu oluşturduğunu kabul etmiştir.
Kararın en önemli sonucu ise şudur:
Bu nitelikli suç bakımından mağdurun daha sonra şikâyetinden vazgeçmiş olması davanın düşmesini sağlamaz. Yerel mahkemenin beraat kararı bu nedenle hukuka aykırı bulunmuştur.
Bu karar, özellikle Instagram üzerinden gerçekleştirilen cinsel taciz olaylarında uygulamanın hangi yönde geliştiğini göstermesi bakımından önem taşımaktadır.
WhatsApp Mesajları Cinsel Taciz Suçunu Oluşturabilir
Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 2019/14439 sayılı kararında sanık WhatsApp üzerinden mağdura “Seni ve kalbini nasıl kazanabilirim?” şeklinde mesaj göndermiştir.
Yerel mahkeme bu olayı kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu olarak değerlendirmiştir.
Ancak Yargıtay farklı düşünmüş; mesajın içeriği ve amacı birlikte değerlendirildiğinde eylemin kişilerin huzur ve sükûnunu bozma değil, cinsel taciz suçu kapsamında incelenmesi gerektiğine karar vermiştir.
Bu karar, suçun belirlenmesinde yalnızca mesaj sayısının değil, mesajın amacının ve cinsel niteliğinin esas alındığını göstermektedir.
Cinsel İçerik Taşımayan Mesajlar Her Zaman Taciz Sayılmaz
Uygulamada her rahatsız edici mesaj nedeniyle cinsel taciz suçundan mahkûmiyet kararı verilmemektedir.
Nitekim Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2024/1616 sayılı kararında sanığın Facebook üzerinden gönderdiği;
- “Merhaba”
- “Sizi gördüğümde mutlu oluyorum.”
- “Hakkınızı helal edin.”
şeklindeki mesajların cinsel anlam taşımadığı değerlendirilmiştir.
Yargıtay’a göre bu ifadeler mağdur açısından rahatsız edici olsa bile, cinsel içerik taşımadıkları için cinsel taciz suçunun unsurları oluşmamıştır.
Bu kararın önemi şudur:
Cinsel taciz suçunda yalnızca mağdurun rahatsız olması yeterli değildir. Mesajın objektif olarak cinsel amaç taşıması gerekir.
Tacizde Kanıt Yoksa Ne Olur?
Sosyal medya üzerinden işlenen cinsel taciz suçlarında en çok merak edilen konuların başında “Tacizde kanıt yoksa ne olur?” sorusu gelmektedir.
Ceza hukukunun temel ilkelerinden biri, şüpheden sanık yararlanır ilkesidir. Bu nedenle bir kişi hakkında mahkûmiyet kararı verilebilmesi için suçun her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle ispat edilmesi gerekir.
Ancak uygulamada “kanıt yok” denildiğinde çoğu zaman aslında delillerin yeterince toplanmadığı görülmektedir. Çünkü sosyal medya uygulamalarında bırakılan dijital izler, doğru şekilde muhafaza edildiğinde önemli birer ceza yargılaması delili niteliği taşımaktadır.
Sosyal medya taciz davalarında en sık kullanılan deliller şunlardır:
- Instagram, WhatsApp, Facebook veya X mesaj kayıtları,
- Ekran görüntüleri (screen shot),
- Telefon inceleme raporları,
- HTS kayıtları,
- IP adresi tespitleri,
- Dijital materyaller üzerinde yapılan bilirkişi incelemeleri,
- Tanık beyanları,
- Failin ikrarı,
- Cumhuriyet savcılığı tarafından ilgili sosyal medya platformlarından temin edilen bilgiler.
Özellikle mesajların silinmiş olması her zaman delilin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Bazı durumlarda telefon incelemeleri veya dijital bilirkişi raporları sayesinde silinen verilere ulaşılabilmektedir.
Bunun yanında, yalnızca ekran görüntüsüne dayanılarak da her dosyada mahkûmiyet kararı verilemez. Mesajların gerçekliği, gönderildiği hesap, tarih bilgileri ve diğer dijital veriler birlikte değerlendirilmektedir.
Bu nedenle sosyal medya üzerinden tacize maruz kalan kişilerin delilleri değiştirmeden muhafaza etmeleri büyük önem taşımaktadır.
Sahte Hesaptan Gönderilen Mesajlarda İspat Nasıl Yapılır?
Sosyal medya taciz dosyalarının önemli bir kısmında fail, gerçek kimliğini gizlemek amacıyla sahte hesap kullanmaktadır.
Instagram, Facebook veya X üzerinden açılan anonim hesaplar, soruşturmayı zorlaştırsa da failin hiçbir şekilde tespit edilemeyeceği anlamına gelmez.
Cumhuriyet savcılığı gerekli gördüğünde;
- IP kayıtlarının tespitini,
- Hesabın oluşturulma bilgilerini,
- Giriş yapılan cihaz kayıtlarını,
- Elektronik haberleşme verilerini,
- Operatör kayıtlarını
inceleyebilir.
Özellikle ağır suç niteliği taşıyan olaylarda dijital delillerin toplanması soruşturmanın en önemli aşamalarından biridir.
Hesabın Gerçek Sahibinin Tespit Edilmesi Gerekir
Bu konuda önemli kararlardan biri Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 2017/14957 sayılı kararıdır.
Somut olayda sanık, telefon hattının kendisine ait olduğunu kabul etmiş; ancak Facebook hesabının kendisine ait olmadığını savunmuştur.
Yerel mahkeme yeterli teknik araştırma yapmadan karar vermiştir.
Yargıtay ise eksik inceleme yapıldığını belirterek önemli bir ilke ortaya koymuştur.
Karara göre;
- Facebook hesabının hangi IP adresinden kullanıldığı,
- Hesaba giriş yapılan tarih ve saatler,
- Hesabın gerçek kullanıcısının kim olduğu,
araştırılmadan mahkûmiyet veya beraat kararı verilmesi doğru değildir.
Bu karar, özellikle sahte hesaplarla gerçekleştirilen sosyal medya tacizlerinde teknik incelemenin zorunlu olduğunu göstermektedir.
Delil Yetersizse Mahkûmiyet Kararı Verilemez
Delil değerlendirmesine ilişkin önemli kararlardan biri de Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2023/4655 sayılı kararıdır.
Olayda sanığın eski kız arkadaşını Instagram, Facebook ve diğer sosyal medya uygulamaları üzerinden sahte hesaplarla takip ettiği, arkadaşlarına ulaşmaya çalıştığı ve telefonla rahatsız ettiği ileri sürülmüştür.
Ancak yapılan yargılama sırasında;
- sanığın aramaları yaptığına ilişkin kesin kayıt bulunamamış,
- sosyal medya hesaplarının sanık tarafından kullanıldığı yeterince ispatlanamamış,
- mahkûmiyet için gerekli kesin deliller elde edilememiştir.
Bu nedenle sanık hakkında beraat kararı verilmiştir.
Yargıtay da bu değerlendirmeyi hukuka uygun bulmuştur.
Bu karar, sosyal medya suçlarında yalnızca şüpheye dayanılarak ceza verilemeyeceğini açıkça ortaya koymaktadır.
Sosyal Medyadan Taciz Ediliyorum, Ne Yapmalıyım?
Sosyal medya üzerinden cinsel tacize uğrayan kişilerin çoğu, öfke veya korku nedeniyle ilk anda yanlış adımlar atabilmektedir.
Oysa soruşturmanın sağlıklı yürütülebilmesi için delillerin korunması büyük önem taşımaktadır.
Böyle bir durumda şu adımlar izlenmelidir:
1. Mesajları Silmeyin
Birçok kişi rahatsız olduğu mesajları hemen silmektedir.
Ancak soruşturma açısından en önemli deliller çoğu zaman bu mesajlardır.
Mesajların silinmesi yerine muhafaza edilmesi daha doğru olacaktır.
2. Ekran Görüntüsü Alın
Mesajların tamamı;
- kullanıcı adı,
- tarih,
- saat,
- profil bilgileri
görünecek şekilde ekran görüntüsü alınmalıdır.
Mümkünse yalnızca tek bir mesaj değil, konuşmanın tamamı kayıt altına alınmalıdır.
3. Hesap Bilgilerini Kaydedin
Fail daha sonra hesabını kapatabilir.
Bu nedenle;
- kullanıcı adı,
- profil bağlantısı,
- profil fotoğrafı,
- biyografi bilgileri,
mümkün olduğu kadar kayıt altına alınmalıdır.
4. Delilleri Değiştirmeyin
Mesajların üzerinde oynama yapılması, montaj yapılması veya farklı uygulamalarla düzenlenmesi delilin güvenilirliğini tartışmalı hale getirebilir.
Bu nedenle orijinal kayıtların korunması gerekir.
5. Cumhuriyet Başsavcılığına Başvurun
Sosyal medya üzerinden işlenen cinsel taciz suçlarında en doğru yöntem Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmaktır.
Savcılık gerekli görmesi halinde;
- dijital materyallere el koyabilir,
- bilirkişi incelemesi yaptırabilir,
- sosyal medya şirketlerinden bilgi talep edebilir,
- IP araştırması yaptırabilir.
Bu işlemler bireysel olarak yapılabilecek işlemler değildir.
Sosyal Medyadan Rahatsız Edenler Nereye Şikâyet Edilir?
Sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen cinsel taciz olaylarında başvurulabilecek temel makam Cumhuriyet Başsavcılığıdır.
Bunun yanında;
- en yakın polis merkezi,
- jandarma karakolu (görev alanına göre),
aracılığıyla da suç duyurusunda bulunulabilir.
Başvuru sırasında mümkün olduğunca fazla dijital delilin sunulması soruşturmanın daha hızlı ilerlemesini sağlayacaktır.
Bazı kişiler yalnızca Instagram veya Facebook üzerinden “şikâyet et” seçeneğini kullanmanın yeterli olacağını düşünmektedir.
Platformlara yapılan bildirimler hesabın kapatılması bakımından önem taşısa da ceza soruşturmasının başlaması için tek başına yeterli değildir.
Ceza soruşturması ancak yetkili adli makamların harekete geçmesiyle yürütülmektedir.
Israrlı Mesajlar ve Sürekli Rahatsız Etme Hangi Suçları Oluşturabilir?
Her olay yalnızca cinsel taciz kapsamında değerlendirilmez.
Bazı dosyalarda;
- ısrarlı takip,
- kişilerin huzur ve sükûnunu bozma,
- tehdit,
- hakaret,
- kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi,
gibi suçlar da birlikte oluşabilmektedir.
Bu nedenle soruşturma sırasında yalnızca gönderilen mesajların değil, failin tüm davranışlarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Yargıtay: Fotoğraf Paylaşılması ve Israrlı Mesajlar Birden Fazla Suç Oluşturabilir
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2024/5554 sayılı kararı bu açıdan oldukça dikkat çekicidir.
Somut olayda sanık;
- mağdura ait fotoğrafları kendi sosyal medya hesaplarında paylaşmış,
- mağdur istememesine rağmen sürekli sevgi içerikli mesajlar göndermiş,
- görüşme taleplerini sürdürmüş,
- mağduru fiilen de takip etmiştir.
Yargıtay, olayın yalnızca cinsel taciz olarak değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir.
Mahkeme; mağdurun fotoğraflarının izinsiz paylaşılması nedeniyle kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya yayılması suçunun, cinsel içerikli ve rahatsız edici mesajlar nedeniyle ise cinsel taciz suçunun oluştuğunu kabul ederek mahkûmiyet kararını hukuka uygun bulmuştur.
Karar, sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen tek bir eylemin birden fazla suça neden olabileceğini göstermesi bakımından önemlidir.
Delillerin Doğru Toplanması Davanın Sonucunu Belirleyebilir
Sosyal medya üzerinden işlenen cinsel taciz suçlarında davanın kaderini çoğu zaman dijital deliller belirlemektedir.
Mesajların eksiksiz muhafaza edilmesi, hesap bilgilerinin kayıt altına alınması, ekran görüntülerinin alınması ve soruşturmanın başlangıcında profesyonel hukuki destek alınması hem mağdur hem de şüpheli açısından hak kayıplarını önleyebilmektedir.
Özellikle dijital delillerin her geçen gün değişebildiği ve hesapların kısa sürede kapatılabildiği dikkate alındığında, vakit kaybetmeden hukuki sürecin başlatılması büyük önem taşımaktadır.
Sosyal Medya Taciz Davaları Ne Kadar Sürer?
Sosyal medya üzerinden işlenen cinsel taciz suçlarında en sık yöneltilen sorulardan biri de “Sosyal medya taciz davaları ne kadar sürer?” sorusudur.
Bu soruya herkes için geçerli tek bir süre vermek mümkün değildir. Çünkü soruşturmanın kapsamı, dijital delillerin niteliği, bilirkişi incelemesi yapılıp yapılmayacağı, failin kimliğinin belirlenmesi ve mahkemenin iş yoğunluğu gibi birçok faktör davanın süresini doğrudan etkiler.
Genel olarak süreç şu şekilde ilerlemektedir:
- Mağdurun suç duyurusunda bulunması,
- Cumhuriyet savcılığı tarafından soruşturma yürütülmesi,
- Dijital delillerin toplanması,
- Gerekli görülürse telefon ve bilgisayar incelemesi yapılması,
- Sosyal medya platformlarından bilgi talep edilmesi,
- Yeterli şüphe bulunması halinde iddianame düzenlenmesi,
- Asliye Ceza Mahkemesinde kovuşturma aşamasına geçilmesi,
- Delillerin değerlendirilmesi ve hüküm kurulması.
Şüphelinin kimliğinin açık olduğu dosyalarda soruşturma daha kısa sürede tamamlanabilir. Buna karşılık sahte hesap kullanılması, IP araştırması yapılması veya yurt dışındaki sosyal medya şirketlerinden bilgi beklenmesi gereken dosyalarda süreç daha uzun sürebilmektedir.
Bu nedenle sosyal medya taciz davalarının kesin olarak kaç ay veya kaç yıl süreceğini söylemek mümkün değildir. Her dosya, kendi delil durumuna göre değerlendirilmelidir.
Sosyal Medyada Taciz Suçu Şikâyete Tabi Midir? Şikâyet Süresi Ne Kadardır?
Uygulamada en çok karıştırılan konulardan biri de sosyal medya üzerinden işlenen cinsel taciz suçunun şikâyete bağlı olup olmadığıdır.
Bu konuda tek tip bir cevap vermek doğru değildir.
Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçunun bazı halleri şikâyete tabi iken, elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenen nitelikli cinsel taciz suçu bakımından durum farklıdır.
Instagram, WhatsApp, Facebook Messenger, Telegram, X, Signal ve benzeri elektronik haberleşme araçları kullanılarak gerçekleştirilen cinsel taciz eylemleri çoğu olayda TCK m.105/2 kapsamında nitelikli hal olarak değerlendirilmektedir.
Bu nedenle uygulamada yalnızca mağdurun şikâyetinden vazgeçmesiyle davanın sona ereceği düşüncesi doğru değildir.
Yargıtay: Şikâyetten Vazgeçme Her Zaman Davayı Düşürmez
Bu konuda oldukça önemli iki Yargıtay kararı bulunmaktadır.
WhatsApp Mesajlarında Şikâyetten Vazgeçilmesi
Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2023/1019 sayılı kararında sanık hakkında WhatsApp üzerinden mağdura cinsel içerikli mesajlar gönderdiği iddiasıyla dava açılmıştır.
Yerel mahkeme, mağdurun daha sonra şikâyetinden vazgeçmesi üzerine kamu davasının düşmesine karar vermiştir.
Ancak Yargıtay bu yaklaşımı hukuka aykırı bulmuştur.
Kararda, elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenen cinsel taciz suçunun şikâyete tabi suçlardan olmadığı vurgulanmış ve kamu davasının düşürülmesine ilişkin karar bozulmuştur.
Bu karar uygulamada oldukça önemlidir. Çünkü birçok kişi mağdurun şikâyetini geri çekmesi halinde davanın otomatik olarak sona ereceğini düşünmektedir. Oysa nitelikli cinsel taciz suçunda bu sonuç her zaman doğmaz.
Instagram Üzerinden Gönderilen Cinsel Mesajlar
Benzer şekilde Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2023/1566 sayılı kararında da Instagram üzerinden gönderilen ağır cinsel içerikli mesajlar nedeniyle sanık hakkında açılan davada mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi yeterli görülmemiştir.
Yargıtay, Instagram’ın elektronik haberleşme aracı olduğunu belirterek eylemin TCK m.105/2 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, bu nedenle şikâyetten vazgeçme nedeniyle beraat veya düşme kararı verilemeyeceğini açıkça ifade etmiştir.
Bu kararlar birlikte değerlendirildiğinde, sosyal medya üzerinden işlenen cinsel taciz suçlarında şikâyet konusunun mutlaka somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Sosyal Medya Taciz Suçu Sabıka Kaydına İşler Mi?
Mahkûmiyet kararı kesinleştiğinde, koşulları oluşmuşsa sosyal medya üzerinden işlenen cinsel taciz suçu adli sicil kaydına (sabıkaya) işlenebilir.
Ancak bunun her dosyada aynı şekilde gerçekleşeceği söylenemez.
Örneğin;
- beraat kararı verilmesi,
- ceza verilmesine yer olmadığı kararı,
- bazı özel hukuki sonuçlar,
adli sicil bakımından farklı değerlendirilmektedir.
Ayrıca adli sicil kaydına işlenmiş bir mahkûmiyetin hangi süre sonunda silineceği de verilen cezanın niteliğine göre değişmektedir.
Bu nedenle “Her sosyal medya taciz dosyası sabıkaya işler.” veya “Hiçbir şekilde işlemez.” şeklindeki kesin ifadeler hukuken doğru değildir.
Sosyal Medyada Taciz Suçu Memuriyete Engel Midir?
Sosyal medya üzerinden işlenen cinsel taciz suçunda verilen mahkûmiyet kararının memuriyete etkisi, yalnızca suçun adına bakılarak değerlendirilemez.
Burada;
- verilen hapis cezasının süresi,
- cezanın kesinleşmesi,
- ilgili kurumun tabi olduğu özel mevzuat,
- Devlet Memurları Kanunu hükümleri,
- işlenen suçun niteliği,
birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle kamu görevlileri bakımından disiplin hukuku ile ceza hukuku birbirinden farklı sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle her mahkûmiyet kararının otomatik olarak memuriyeti sona erdireceği söylenemeyeceği gibi, hiçbir etkisinin olmayacağını söylemek de doğru değildir.
Sosyal Medya Taciz Cezası Paraya Çevrilebilir Mi?
Mahkemeler tarafından verilen her hapis cezası doğrudan adli para cezasına çevrilemez.
Bunun mümkün olup olmadığı;
- verilen cezanın süresine,
- suçun işleniş şekline,
- sanığın sabıka durumuna,
- kanundaki düzenlemelere,
göre değişmektedir.
Dolayısıyla sosyal medya üzerinden işlenen cinsel taciz suçunda verilecek cezanın adli para cezasına çevrilip çevrilemeyeceği her dosyada ayrı değerlendirilmektedir.
Cezanın Ertelenmesi veya HAGB Kararı Verilebilir Mi?
Uygulamada sık sorulan sorulardan biri de cezanın ertelenmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) konusudur.
Mahkeme;
- sanığın kişiliğini,
- yargılama sürecindeki tutumunu,
- yeniden suç işleyip işlemeyeceğine ilişkin kanaatini,
- dosyanın tüm özelliklerini,
birlikte değerlendirerek karar vermektedir.
Dolayısıyla bu kurumların uygulanması otomatik değildir.
Özellikle failin mağdura yönelik ısrarlı davranışları, suçun yoğunluğu ve yeniden suç işleme ihtimali mahkemenin değerlendirmesinde önemli rol oynar.
Israrlı Taciz Davranışları Nedeniyle Erteleme ve HAGB Uygulanmayabilir
Bu konuda dikkat çekici kararlardan biri Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2023/1257 sayılı kararıdır.
Sanık, mağduru farklı telefon numaralarından aramış, tanışmak istediğini söylemiş, reddedilmesine rağmen iletişimi sürdürmüş ve WhatsApp üzerinden de rahatsız edici mesajlar göndermeye devam etmiştir.
Üstelik mağdurun kendisini şikâyet edeceğini söylemesi üzerine sanık, “Bir hafta yatar çıkarım.” ve “Seni sözlünden vazgeçirmek için her şeyi yapacağım.” şeklinde ifadeler kullanmıştır.
Mahkeme, sanığın suç işleme kastının yoğun olduğunu değerlendirmiş; bu nedenle yalnızca mahkûmiyet kararı vermekle yetinmemiş, aynı zamanda cezanın ertelenmesine ve HAGB uygulanmasına da yer olmadığına karar vermiştir.
Yargıtay da bu değerlendirmeyi hukuka uygun bulmuştur.
Karar, özellikle ısrarlı ve sistematik şekilde gerçekleştirilen sosyal medya tacizlerinde mahkemelerin sanık lehine olan ceza hukuku kurumlarını uygulamak zorunda olmadığını göstermektedir.
Aynı Mağdura Gönderilen Çok Sayıda Mesaj Zincirleme Suç Oluşturabilir
Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2023/6991 sayılı kararında sanık, birkaç gün boyunca WhatsApp üzerinden mağdura;
- “Güzel hatun”,
- “Tatlım”,
- “Seni özlüyorum”,
- “Sesini duymak istiyorum”,
- “Seni seviyorum”,
şeklinde çok sayıda cinsel içerik taşıyan mesaj göndermiştir.
Mahkeme, mesajların tek bir anlık davranış olmadığını; aynı suç işleme kararının devamı niteliğinde bulunduğunu kabul ederek zincirleme suç hükümlerini uygulamıştır.
Yargıtay da bu değerlendirmeyi hukuka uygun bulmuştur.
Bu karar, sosyal medya üzerinden günlerce veya haftalarca devam eden taciz eylemlerinde failin cezasının artabileceğini göstermesi bakımından önemlidir.
WhatsApp’tan Gönderilen Müstehcen Görseller de Cinsel Taciz Oluşturabilir
Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2023/744 sayılı kararında sanık, çalıştığı iş yerindeki kadın çalışana WhatsApp üzerinden cinsel içerikli tarihi eser görselleri göndermiş ve bunlara ilişkin cinsel çağrışım yapan mesajlar yazmıştır.
Yerel mahkeme sanığın cinsel taciz suçunu işlediğini kabul etmiştir.
Yargıtay ise suçun niteliği konusunda önemli bir değerlendirme yapmıştır.
Kararda, eylemin telefon ve elektronik haberleşme araçları kullanılarak gerçekleştirildiği belirtilmiş; bu nedenle uygulanması gereken kanun hükmünün elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenen nitelikli cinsel tacize ilişkin düzenleme olduğu ifade edilmiştir.
Bu karar, yalnızca yazılı mesajların değil; gönderilen görsellerin, videoların ve diğer dijital içeriklerin de cinsel taciz suçunun oluşumunda dikkate alınabileceğini göstermektedir.
Sosyal Medya Taciz Suçunda Çocuklara Yönelik Mesajlar Çok Daha Ağır Sonuçlar Doğurabilir
Sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen her cinsel içerikli mesaj aynı suç kapsamında değerlendirilmez. Özellikle mağdurun çocuk olması halinde yalnızca cinsel taciz suçu değil, çok daha ağır yaptırımlar öngören suç tipleri gündeme gelebilir.
Bu nedenle failin mağdurun yaşını bilmediğini ileri sürmesi her olayda cezai sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Mahkemeler, dosyadaki tüm delilleri birlikte değerlendirerek failin mağdurun yaşını bilip bilmediğini ve olayın özelliklerini incelemektedir.
Çocuktan Müstehcen Görüntü İstenmesi Ağır Bir Suçtur
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2023/957 sayılı kararında sanık, kadın profili bulunan sahte bir Instagram hesabı oluşturarak henüz 18 yaşını doldurmamış mağdurla iletişim kurmuştur.
Sanık, mağdurdan önce vücudunun özel bölgelerine ilişkin görüntüler göndermesini istemiş, ardından mastürbasyon yaparken video çekmesini talep etmiştir. Mağdur da bu istekleri yerine getirerek görüntüleri sanığa göndermiştir.
Yargılama sırasında sanık, mağdurun 18 yaşında olduğunu düşündüğünü savunmuştur. Ancak dosya kapsamındaki deliller ve mağdurun beyanları birlikte değerlendirildiğinde bu savunmaya itibar edilmemiştir.
Yargıtay, olayın yalnızca sosyal medya üzerinden mesajlaşma olarak değerlendirilemeyeceğini, çocuğun müstehcen görüntülerinin üretilmesine neden olunması suçunun oluştuğunu belirterek mahkûmiyet kararını hukuka uygun bulmuştur.
Bu karar, sosyal medya üzerinden çocuklara yönelik gerçekleştirilen cinsel içerikli taleplerin çok ağır ceza yaptırımları doğurabileceğini göstermektedir
Sosyal Medyada Her Rahatsız Edici Mesaj Cinsel Taciz Sayılmaz
Uygulamada yapılan en önemli hatalardan biri, rahatsız edici her mesajın doğrudan cinsel taciz olarak değerlendirilmesidir.
Oysa ceza hukukunda suçların kanuni unsurlarının eksiksiz şekilde oluşması gerekir.
Yargıtay kararları birlikte incelendiğinde şu ayrım açıkça görülmektedir:
Cinsel içerik bulunan mesajlar
- Cinsel ilişki teklifleri,
- Müstehcen ifadeler,
- Cinsel organlara ilişkin sözler,
- Israrlı cinsel mesajlar,
- Müstehcen fotoğraf ve videolar,
cinsel taciz suçunu oluşturabilir.
Buna karşılık;
- yalnızca selam vermek,
- görüşmek istediğini söylemek,
- nezaket sınırlarını aşmayan iltifatlarda bulunmak,
her zaman cinsel taciz olarak değerlendirilmez.
Elbette bu tür davranışlar başka suçların kapsamına girebilir veya özel hukuk bakımından farklı sonuçlar doğurabilir. Ancak cinsel taciz suçundan söz edebilmek için mesajların objektif olarak cinsel amaç taşıması gerekir.
Nitekim Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2024/1616 sayılı kararında Facebook üzerinden gönderilen ve cinsel içerik taşımayan mesajlar nedeniyle verilen mahkûmiyet kararı hukuka aykırı bulunmuş, beraat kararı verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Sosyal Medya Taciz Suçlarında Yargıtay’ın Benimsediği Temel İlkeler
Son yıllarda verilen kararlar birlikte değerlendirildiğinde Yargıtay’ın benimsediği temel ilkeler şu şekilde özetlenebilir:
- Instagram, WhatsApp, Facebook, X ve benzeri uygulamalar elektronik haberleşme aracı olarak kabul edilmektedir.
- Elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak gerçekleştirilen cinsel taciz eylemleri nitelikli hal kapsamında değerlendirilebilir.
- Cinsel içerik taşımayan sıradan mesajlar tek başına cinsel taciz suçunu oluşturmaz.
- Mesajların gerçekten sanık tarafından gönderildiğinin teknik delillerle ispat edilmesi gerekir.
- Sahte hesap kullanılması soruşturma yapılmasına engel değildir; IP kayıtları ve dijital incelemelerle fail tespit edilebilir.
- Şikâyetten vazgeçme her olayda kamu davasını sona erdirmez.
- Israrlı şekilde devam eden mesajlaşmalar zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına neden olabilir.
- Çocuklara yönelik cinsel içerikli talepler çok daha ağır suçlar kapsamında değerlendirilmektedir.
Sosyal Medyada Taciz Suçunda Cinsel Suçlar Avukatının Önemi
Sosyal medya platformları günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş olsa da, bu platformlarda gerçekleştirilen her davranış ceza hukuku bakımından sonuç doğurabilir.
Instagram, WhatsApp, Facebook, X, Telegram ve benzeri uygulamalar üzerinden gönderilen cinsel içerikli mesajlar, müstehcen görüntüler, ısrarlı iletişim kurma girişimleri veya cinsel amaç taşıyan diğer davranışlar, somut olayın özelliklerine göre cinsel taciz suçunu oluşturabilir.
Bununla birlikte her rahatsız edici mesajın otomatik olarak cinsel taciz suçuna vücut vermeyeceği de unutulmamalıdır. Mesajın içeriği, amacı, taraflar arasındaki ilişki, mağdurun beyanı ve dijital deliller birlikte değerlendirilerek hukuki sonuca ulaşılmalıdır.
Uygulamada özellikle dijital delillerin doğru şekilde muhafaza edilmesi büyük önem taşımaktadır. Mesaj kayıtlarının silinmesi, ekran görüntülerinin eksik alınması veya teknik inceleme yapılmadan hareket edilmesi hem mağdur hem de şüpheli açısından telafisi güç hak kayıplarına neden olabilmektedir.
Bu nedenle sosyal medya üzerinden gerçekleşen cinsel taciz iddialarında soruşturmanın başlangıcından itibaren alanında uzman bir ceza avukatından hukuki destek alınması, sürecin sağlıklı yürütülmesi bakımından önemli bir güvence sağlayacaktır.
Cinsel Taciz Konusunda Sitemizde yayınlanan benzer içerikteki yazıları inceleyebilir ve Cinsel Suçlar Avukatı Harun Karadağ ile iletişime geçebilirsiniz.
Cinsel İftira Mağdurları Hangi Haklara Sahiptir?
Cinsel Tacize Giren Davranışlar
Hangi Sözler Cinsel Tacize Girer
Telefonla Cinsel Tacizin Cezası
Karşılıklı Cinsel konuşma Suç mu?
Sık Sorulan Sorular
Sosyal Medya Üzerinden Rahatsız Edilmenin Cezası Nedir?
Sosyal medya üzerinden gönderilen cinsel içerikli mesajlar, olayın özelliklerine göre Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçunu oluşturabilir. Hakaret, tehdit veya ısrarlı takip niteliğindeki davranışlar ise farklı suçlar kapsamında değerlendirilebilir.
Sosyal Medyada Tacizde Kanıt Yoksa Dava Açılır Mı?
Ceza yargılamasında mahkûmiyet için kesin ve inandırıcı deliller gerekir. Ancak ekran görüntüleri, telefon incelemeleri, IP kayıtları, mesaj dökümleri ve bilirkişi raporları önemli delil niteliği taşıyabilir.
Sosyal Medyada Taciz Ediliyorum, Ne Yapmalıyım?
Mesajları silmeyin, ekran görüntülerini alın, hesap bilgilerini kaydedin ve vakit kaybetmeden Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk birimlerine başvurun.
Sosyal Medyadan Rahatsız Eden Kişiler Nereye Şikâyet Edilir?
Cumhuriyet Başsavcılığına doğrudan suç duyurusunda bulunabilir veya polis merkezi ya da jandarma karakolu aracılığıyla şikâyet başvurusu yapılabilir.
Sosyal Medyada Taciz Davaları Ne Kadar Sürer?
Soruşturmanın kapsamına, dijital delillerin toplanmasına ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişmekle birlikte, davaların süresi her dosyanın özelliklerine göre farklılık gösterir.
Sosyal Medyada Taciz Suçu Şikâyete Tabi Midir?
Elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenen nitelikli cinsel taciz suçlarında şikâyet konusu somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Bu nedenle mağdurun şikâyetten vazgeçmesi her durumda davanın sona erdiği anlamına gelmez.
Sosyal Medyada Taciz Suçu Sabıka Kaydına İşler Mi?
Mahkûmiyet kararının kesinleşmesi halinde, kanuni şartların bulunması durumunda adli sicil kaydı oluşabilir. Ancak her dosyada aynı sonuç doğmaz.
Sosyal Medyada Taciz Cezası Memuriyete Engel Olur Mu?
Memuriyete etkisi; verilen cezanın niteliği, kesinleşme durumu ve ilgili mevzuat hükümlerine göre değerlendirilir. Her mahkûmiyet otomatik olarak memuriyetin sona ermesine neden olmaz.
Sosyal Medyada Taciz Cezası Adli Para Cezasına Çevrilebilir Mi?
Bu husus, verilen cezanın süresi ve kanundaki koşullara göre mahkeme tarafından değerlendirilir. Her olay bakımından genel geçer bir cevap vermek mümkün değildir.
Whatsapp Veya Instagram’dan Cinsel İçerikli Mesaj Göndermek Suç Mudur?
Evet. Mesajların cinsel amaç taşıması ve suçun diğer unsurlarının oluşması halinde WhatsApp, Instagram, Facebook veya benzeri uygulamalar üzerinden gönderilen cinsel içerikli mesajlar cinsel taciz suçunu oluşturabilir.
